Áp lực công việc, tài chính và thiếu ngủ không chỉ ảnh hưởng sức khỏe tinh thần mà còn có thể làm rối loạn nội tiết, tác động đến chu kỳ kinh nguyệt, quá trình rụng trứng và chất lượng tinh trùng.
Theo Times of India, căng thẳng kéo dài có thể tác động đến chu kỳ kinh nguyệt, quá trình rụng trứng, ham muốn tình dục và một số chỉ số tinh dịch ở nam giới, từ đó ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.
Căng thẳng làm thay đổi chu kỳ kinh nguyệt
Ở nhiều người trong độ tuổi cuối 20 và 30, áp lực từ công việc, thời gian đi lại, tài chính, gia đình cùng những trách nhiệm thường ngày khiến thời gian ngủ bị thu hẹp, bữa ăn trở nên thất thường. Với những cặp đôi đang mong muốn có con, đây có thể là những yếu tố cần được quan tâm.
Một trong những biểu hiện phụ nữ có thể nhận thấy là chu kỳ kinh nguyệt trở nên kém ổn định. Kinh nguyệt có thể đến muộn, mất một kỳ hoặc các triệu chứng tiền kinh nguyệt trở nên nghiêm trọng, khó kiểm soát hơn.
Tiến sĩ Prabha Agarwal, chuyên gia tư vấn sản phụ khoa và phẫu thuật nội soi tại CARE Hospitals, cho biết căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến các tín hiệu nội tiết liên quan đến chức năng sinh sản.
Khi cơ thể chịu stress, các hormone như cortisol được giải phóng, có thể tác động đến quá trình truyền tín hiệu giữa não và buồng trứng. Điều này ảnh hưởng đến quá trình rụng trứng cũng như hoạt động của các hormone điều hòa chu kỳ kinh nguyệt.
Theo bà Agarwal, căng thẳng còn có thể khiến các triệu chứng tiền kinh nguyệt trở nên trầm trọng hơn, chẳng hạn như mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ và thay đổi tâm trạng.
Tuy nhiên, kinh nguyệt không đều không nên mặc nhiên được cho là do stress. Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) và các rối loạn tuyến giáp cũng có thể gây ra những thay đổi tương tự, vì vậy cần được thăm khám và đánh giá phù hợp.
Nam giới cũng bị ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng
Theo tiến sĩ Taruna Dua, chuyên gia tư vấn và trưởng đơn vị sản phụ khoa tại Aakash Healthcare Superspeciality Hospital, áp lực công việc, vấn đề tài chính và tình trạng thiếu ngủ cũng là những yếu tố đáng chú ý trong câu chuyện sức khỏe sinh sản của các cặp đôi trẻ.
Ở nam giới, căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến nồng độ testosterone, ham muốn tình dục và chức năng cương dương. Một số nghiên cứu cũng ghi nhận mối liên hệ giữa stress với những thay đổi về nồng độ và khả năng di động của tinh trùng.
Một tổng quan hệ thống năm 2026 được công bố trên tạp chí JBRA Assisted Reproduction, xem xét 34 nghiên cứu với tổng cộng 11.141 nam giới, cho thấy một số nghiên cứu ghi nhận các chỉ số tinh dịch kém hơn ở những người chịu căng thẳng tâm lý.
Cụ thể, tình trạng giảm nồng độ tinh trùng được ghi nhận trong 52,9% số nghiên cứu xem xét chỉ số này, trong khi giảm khả năng di động của tinh trùng xuất hiện ở 63,3% nghiên cứu.
Tuy nhiên, những kết quả trên chỉ cho thấy mối liên hệ giữa căng thẳng và chất lượng tinh dịch, chưa chứng minh stress là nguyên nhân duy nhất gây suy giảm chất lượng tinh trùng.
Áp lực mang thai có thể tạo thêm căng thẳng
Với những cặp đôi đang mong muốn có con, hành trình này đôi khi lại trở thành một nguồn gây lo lắng mới. Việc liên tục theo dõi ngày rụng trứng, thời điểm dễ thụ thai, lịch khám cùng những câu hỏi từ gia đình có thể khiến một vấn đề vốn mang tính riêng tư trở thành nhiệm vụ phải hoàn thành đúng thời điểm.
Căng thẳng có thể ảnh hưởng đến các tín hiệu hormone điều hòa quá trình rụng trứng và chu kỳ kinh nguyệt. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu ngủ, ăn uống thất thường và ít vận động cũng có thể góp phần làm gia tăng những ảnh hưởng tiêu cực đối với sức khỏe sinh sản.
Dù vậy, stress không đồng nghĩa với vô sinh. Khả năng sinh sản còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như tuổi tác, chất lượng trứng và tinh trùng, quá trình rụng trứng cũng như các bệnh lý tiềm ẩn.
Để hạn chế tác động của căng thẳng, các bác sĩ khuyến nghị duy trì thời gian ngủ từ 7-8 giờ mỗi ngày, ăn uống điều độ và dành thời gian vận động. Những hoạt động đơn giản như đi bộ, tập yoga, nghe nhạc hoặc giảm thời gian sử dụng màn hình cũng có thể giúp cơ thể thư giãn.
Ngoài ra, tư vấn tâm lý có thể hữu ích khi những lo lắng liên quan đến khả năng sinh sản bắt đầu ảnh hưởng đến đời sống và mối quan hệ của hai người.
Đặc biệt, các cặp đôi không nên trì hoãn việc thăm khám chỉ vì cho rằng cần giảm căng thẳng trước. Việc đánh giá sức khỏe sinh sản đúng thời điểm giúp phát hiện sớm những vấn đề tiềm ẩn và có hướng hỗ trợ phù hợp.
Bách Nguyên (Tổng hợp)
