Chỉ vì chủ quan với cơn đau vùng bìu, một bé trai đã phải phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn do xoắn tinh hoàn được phát hiện quá muộn. Bác sĩ cảnh báo, đây là tình trạng cấp cứu nguy hiểm, có thể khiến trẻ mất tinh hoàn nếu không được can thiệp trong những giờ đầu tiên.
Mới đây, Bệnh viện Nhi đồng 1 (TP.HCM) thông tin về trường hợp một bé trai phải phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn trái do xoắn tinh hoàn nhưng được đưa đến bệnh viện quá muộn.
Trước đó, trẻ bất ngờ xuất hiện cơn đau vùng bìu nhưng cho rằng mình chỉ bị kiến cắn nên không thông báo với gia đình. Khi cơn đau kéo dài, không có dấu hiệu thuyên giảm, bé mới kể với mẹ và nhờ mua thuốc uống. Tuy nhiên, cha mẹ cũng chủ quan, nghĩ con chỉ bị đau thông thường nên không đưa trẻ đi khám ngay.
Đến ngày thứ 3 kể từ khi xuất hiện triệu chứng, trẻ mới được đưa đến bệnh viện. Lúc này, tinh hoàn trái đã bị hoại tử, không còn khả năng bảo tồn. Ê-kíp phẫu thuật buộc phải tiến hành cắt bỏ tinh hoàn trái.
Trường hợp trên là lời cảnh báo đối với các bậc phụ huynh về việc nhận biết và xử trí kịp thời những bất thường ở vùng kín của trẻ. Xoắn tinh hoàn có thể xảy ra ở trẻ nhỏ và thanh thiếu niên, nhưng triệu chứng ban đầu đôi khi dễ bị nhầm lẫn với đau bụng hoặc chấn thương thông thường. Nếu không được can thiệp kịp thời, tình trạng này có thể gây tổn thương tinh hoàn không hồi phục.
1. Xoắn tinh hoàn nguy hiểm như thế nào?
Theo Tổ chức Chăm sóc Tiết niệu Hoa Kỳ, xoắn tinh hoàn ảnh hưởng đến khoảng 1 trong 4.000 nam giới dưới 25 tuổi. Tình trạng này có thể xảy ra ở bất kỳ ai có tinh hoàn, kể cả bé trai trước khi sinh. Tuy nhiên, xoắn tinh hoàn thường gặp hơn ở nam giới trẻ tuổi và trẻ vị thành niên. Trong đó, nhóm tuổi từ 12-18 chiếm khoảng 65% tổng số trường hợp.
Xoắn tinh hoàn xảy ra khi tinh hoàn xoay quanh thừng tinh, khiến các mạch máu nuôi dưỡng cơ quan này bị chèn ép. Hậu quả là dòng máu đến tinh hoàn bị giảm hoặc ngừng hoàn toàn. Nếu tình trạng thiếu máu kéo dài, mô tinh hoàn có thể bị tổn thương nghiêm trọng, dẫn đến hoại tử và buộc phải phẫu thuật cắt bỏ.
Khả năng bảo tồn tinh hoàn cao nhất khi người bệnh được can thiệp trong khoảng 6 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng. Cơ hội này sẽ giảm đáng kể nếu thời gian thiếu máu kéo dài. Vì vậy, việc chẩn đoán và xử trí càng sớm càng có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ chức năng của tinh hoàn.
2. Dấu hiệu xoắn tinh hoàn ở trẻ cha mẹ cần nhận biết
Các triệu chứng xoắn tinh hoàn thường xuất hiện đột ngột. Trẻ có thể gặp một hoặc nhiều biểu hiện sau:
- Đau đột ngột một bên tinh hoàn hoặc bìu: Đây là dấu hiệu điển hình nhất. Cơn đau có thể dữ dội, xuất hiện ngay cả khi trẻ đang nghỉ ngơi hoặc ngủ.
- Bìu sưng, đỏ hoặc căng: Vùng bìu có thể sưng to, đau khi chạm vào và thay đổi màu sắc.
- Tinh hoàn nằm ở vị trí bất thường: Một bên tinh hoàn có thể nằm cao hơn bình thường hoặc có tư thế khác thường so với bên còn lại.
- Đau vùng bẹn hoặc bụng dưới: Một số trẻ không biểu hiện rõ cơn đau ở bìu mà chỉ than đau bụng, khiến phụ huynh dễ nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa.
- Buồn nôn hoặc nôn: Đây cũng là những triệu chứng có thể xuất hiện kèm theo cơn đau.
Một điểm đáng chú ý là cơn đau đôi khi có thể tự giảm hoặc biến mất rồi tái phát. Đây có thể là biểu hiện của tình trạng xoắn và tự tháo xoắn từng đợt. Do đó, cha mẹ không nên chủ quan ngay cả khi trẻ đã hết đau, bởi nguy cơ xoắn tinh hoàn vẫn có thể xảy ra trở lại.
3. 'Thời gian vàng' cấp cứu xoắn tinh hoàn là bao lâu?
Theo ThS. BSNT Nguyễn Hữu Thảo, Trung tâm Nam học, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, xoắn tinh hoàn là một bệnh lý tối cấp cứu trong nam học. Việc thăm khám, chẩn đoán và phẫu thuật sớm có ý nghĩa quyết định đến khả năng bảo tồn tinh hoàn cho người bệnh.
Theo hướng dẫn của Hiệp hội Tiết niệu châu Âu (EAU), khoảng 4-6 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng là khoảng thời gian đặc biệt quan trọng để tăng cơ hội bảo tồn tinh hoàn.
Tháo xoắn tinh hoàn càng sớm, khả năng điều trị thành công càng cao. Ngay cả khi tinh hoàn bên còn lại chưa bị ảnh hưởng, bác sĩ cũng có thể tiến hành khâu cố định nhằm phòng ngừa tình trạng xoắn xảy ra sau này.
Cụ thể, nếu xoắn tinh hoàn được khắc phục trong vòng 6 giờ đầu tiên, cơ hội bảo tồn tinh hoàn có thể đạt 90-100%. Nếu can thiệp sau 6 giờ, tỷ lệ này giảm xuống còn 20-50%. Khi tình trạng kéo dài hơn 12 giờ, cơ hội giữ được tinh hoàn chỉ còn khoảng 11%.
Vì vậy, phụ huynh cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay khi xuất hiện tình trạng đau đột ngột một bên tinh hoàn hoặc bìu, đặc biệt khi đi kèm các dấu hiệu như sưng, đỏ, buồn nôn, nôn hoặc tinh hoàn nằm cao bất thường.
Trong một số trường hợp, trẻ chỉ biểu hiện đau bụng dưới hoặc đau vùng bẹn mà không nói rõ cảm giác đau ở tinh hoàn. Vì vậy, nếu trẻ trai đột ngột đau bụng không rõ nguyên nhân, nhất là khi kèm theo cảm giác khó chịu ở vùng bẹn hoặc bìu, cha mẹ cũng cần lưu ý đến nguy cơ xoắn tinh hoàn.
Phụ huynh tuyệt đối không nên tự ý xoa bóp, chườm nóng, chườm lạnh hoặc tìm cách tháo xoắn tại nhà. Những biện pháp này không thể thay thế việc thăm khám và điều trị cấp cứu tại bệnh viện.
Bên cạnh đó, cha mẹ nên chủ động trò chuyện, hướng dẫn trẻ nhận biết những bất thường ở vùng kín và khuyến khích con thông báo ngay khi xuất hiện cảm giác đau. Điều này đặc biệt quan trọng đối với trẻ trong độ tuổi dậy thì, khi nhiều em có tâm lý ngại ngùng, không muốn chia sẻ những vấn đề liên quan đến cơ quan sinh dục.
Phát hiện sớm và đưa trẻ đi cấp cứu kịp thời chính là yếu tố quan trọng giúp tăng cơ hội bảo tồn tinh hoàn, tránh những tổn thương đáng tiếc có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe sinh sản của trẻ.
Bách Nguyên (Tổng hợp)
