Mướp là loại thực phẩm quen thuộc, giàu nước, ít calo và dễ chế biến. Tuy nhiên, không phải quả mướp nào cũng an toàn để ăn. Đặc biệt, mướp có vị đắng bất thường có thể chứa độc tố gây ngộ độc nghiêm trọng.
Mướp có vị ngọt dịu, mùi thơm nhẹ, hàm lượng nước cao và cung cấp nhiều dưỡng chất, phù hợp với thực đơn hằng ngày. Tuy nhiên, để tận dụng lợi ích của loại quả này, bạn cần lựa chọn nguyên liệu và chế biến đúng cách.
Nhiều người cho rằng ăn mướp sai cách cùng lắm chỉ gây đầy bụng, khó tiêu hoặc ảnh hưởng đến dạ dày. Thực tế, một số trường hợp ngộ độc thực phẩm có thể gây mất nước nghiêm trọng, làm tổn thương chức năng thận. Vì vậy, cần lưu ý những sai lầm dưới đây khi ăn mướp.
1. Ăn mướp có vị đắng bất thường
Đây là sai lầm cần đặc biệt tránh. Khi quả mướp có vị đắng bất thường, nhiều người vẫn cố ăn vì tiếc của mà không biết rằng đây có thể là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm.
Một số loại cây thuộc họ bầu bí có thể tích tụ cucurbitacin, hợp chất tạo vị đắng và có khả năng gây độc khi được hấp thụ với lượng đáng kể. Việc ăn phải thực phẩm chứa nhiều cucurbitacin có thể gây buồn nôn, nôn mửa, đau bụng và tiêu chảy cấp.
Nếu tình trạng nôn ói, tiêu chảy kéo dài, cơ thể có thể mất nước và chất điện giải nghiêm trọng. Khi lượng máu lưu thông giảm, lưu lượng máu đến thận cũng có thể suy giảm, làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp.
Vì vậy, nếu mướp có vị đắng rõ rệt hoặc bất thường, hãy ngừng ăn và bỏ phần thực phẩm đó. Không nên cố ăn tiếp hoặc cho rằng nấu chín sẽ loại bỏ được độc tố.
2. Chọn mướp quá già
Nhiều người có thói quen chọn những quả mướp thật to vì cho rằng chúng mọng nước và có nhiều thịt. Tuy nhiên, kích thước lớn không đồng nghĩa với chất lượng tốt. Mướp quá già thường có phần thịt xơ, dai, làm giảm độ ngon và ảnh hưởng đến trải nghiệm khi ăn.
Một số loại rau củ có thể chứa oxalat, hợp chất có khả năng kết hợp với canxi để hình thành tinh thể canxi oxalat. Những tinh thể này có liên quan đến một số loại sỏi thận ở người có nguy cơ.
Tuy nhiên, không có đủ cơ sở để khẳng định rằng mướp quá già mặc nhiên chứa lượng axit oxalic cao đến mức gây sỏi thận, hoặc rằng ăn mướp già sẽ trực tiếp làm tổn thương cầu thận.
Để bảo đảm chất lượng bữa ăn, bạn nên chọn quả mướp còn tươi, non vừa, không dập nát, không có mùi lạ và không có dấu hiệu hư hỏng.
3. Chế biến mướp không bảo đảm an toàn
Một số gia đình thích ăn mướp vừa chín tới để giữ độ mềm và vị ngọt tự nhiên. Tuy nhiên, thực phẩm cần được sơ chế sạch sẽ và nấu chín phù hợp để bảo đảm an toàn.
Quan niệm cho rằng mướp chưa chín kỹ sẽ tạo ra lượng lớn chất thải chuyển hóa độc hại, buộc cầu thận phải tăng tốc độ lọc rồi dần suy kiệt chưa có đủ bằng chứng khoa học để khẳng định.
Dù vậy, việc chế biến thực phẩm không đúng cách vẫn có thể làm tăng nguy cơ gặp các vấn đề về an toàn thực phẩm, tùy thuộc vào nguyên liệu và điều kiện bảo quản.
Khi nấu mướp, bạn nên rửa sạch dưới vòi nước, loại bỏ phần dập hỏng và nấu đến khi chín phù hợp. Không nên sử dụng quả có dấu hiệu ôi thiu hoặc vị đắng bất thường.
4. Kết hợp mướp với đồ lạnh quá thường xuyên
Mướp thường được sử dụng trong các món canh, món xào và có thể kết hợp với nhiều loại thực phẩm khác. Một số người lo ngại rằng ăn mướp cùng salad lạnh, dưa chuột hoặc uống nước đá trong bữa ăn sẽ gây áp lực lên thận.
Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng khoa học đáng tin cậy cho thấy việc kết hợp mướp với thực phẩm lạnh trực tiếp làm co mạch máu, gây suy giảm chức năng thận hoặc khiến thận phải hoạt động quá tải.
Việc ăn đồ lạnh có thể gây khó chịu ở đường tiêu hóa đối với một số người nhạy cảm, nhưng điều đó không đồng nghĩa với tổn thương thận. Bạn cũng không bắt buộc phải thêm gừng hoặc tỏi vào món mướp để trung hòa tính hàn hay bảo vệ hệ bài tiết.
Điều quan trọng hơn là duy trì chế độ ăn cân bằng, uống đủ nước theo nhu cầu, hạn chế thực phẩm không bảo đảm vệ sinh và chú ý đến các dấu hiệu bất thường của cơ thể.
Lưu ý: Mướp là thực phẩm có thể sử dụng trong chế độ ăn uống lành mạnh nếu được lựa chọn và chế biến đúng cách. Không nên quá lo lắng về những cách kết hợp thực phẩm chưa có bằng chứng gây hại cho thận. Đặc biệt, nếu xuất hiện nôn mửa hoặc tiêu chảy dữ dội sau khi ăn mướp có vị đắng bất thường, cần ngừng ăn và đến cơ sở y tế để được đánh giá kịp thời.
Bách Nguyên (Tổng hợp)
