Đổ mồ hôi ban đêm là triệu chứng phổ biến trong thời kỳ mãn kinh, nhưng không phải lúc nào cũng bắt nguồn từ sự thay đổi nội tiết. Hiểu rõ nguyên nhân và đặc điểm của tình trạng này sẽ giúp phụ nữ chủ động chăm sóc sức khỏe và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
Đổ mồ hôi ban đêm là một trong những tác dụng phụ khó chịu của thời kỳ mãn kinh.
Đây là cảm giác nóng bừng đột ngột, dữ dội xảy ra khi các mạch máu giãn ra, làm tăng lưu lượng máu rồi nhanh chóng co lại. Hiện tượng này thuộc nhóm triệu chứng vận mạch và thường khiến người mắc cảm thấy nóng bừng như một cơn hoảng loạn, kéo dài vài phút hoặc lâu hơn trước khi cơ thể chuyển sang cảm giác ớn lạnh.
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đổ mồ hôi ban đêm đều là dấu hiệu của mãn kinh. Dưới đây là 7 sự thật có thể khiến bạn bất ngờ.
1. Hiện tượng đổ mồ hôi ban đêm có thể kéo dài nhiều năm
Theo các báo cáo, khoảng 75% phụ nữ mãn kinh trải qua các cơn bốc hỏa và đổ mồ hôi ban đêm. Tuy nhiên, các triệu chứng này có thể xuất hiện từ nhiều năm trước kỳ kinh nguyệt cuối cùng.
Thời gian kéo dài khác nhau ở mỗi người, nhưng trung bình các triệu chứng có thể diễn ra từ 7–9 năm.
2. Đổ mồ hôi ban đêm không hoàn toàn giống bốc hỏa
Cơn bốc hỏa và đổ mồ hôi ban đêm đều có thể xuất hiện trước và trong thời kỳ mãn kinh do sự thay đổi nồng độ estrogen và progesterone. Tuy nhiên, đây là hai hiện tượng tương đối khác nhau.
Theo một số nghiên cứu, đổ mồ hôi ban đêm gây căng thẳng nhiều hơn so với bốc hỏa đơn thuần, bất kể xảy ra vào ban ngày hay ban đêm. Những người thường xuyên bị bốc hỏa về đêm cũng có nguy cơ mắc trầm cảm cao hơn. Ngoài ra, đổ mồ hôi ban đêm thường kéo dài lâu hơn và lượng mồ hôi tiết ra cũng nhiều hơn.
3. Một số người có nguy cơ cao hơn
Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Women's Midlife Health, tình trạng đổ mồ hôi ban đêm xuất hiện sớm và phổ biến hơn ở phụ nữ da đen so với phụ nữ da trắng.
Các chuyên gia cho rằng, ngoài yếu tố sinh học, sự chênh lệch trong khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và điều kiện sống cũng góp phần tạo nên khác biệt này.
4. Cơ chế gây đổ mồ hôi ban đêm vẫn chưa được hiểu rõ hoàn toàn
Sự suy giảm estrogen được xem là nguyên nhân chính dẫn đến đổ mồ hôi ban đêm, nhưng cơ chế cụ thể vẫn đang được nghiên cứu.
Các chuyên gia cho rằng hiện tượng này có thể liên quan đến tác động của estrogen lên vùng dưới đồi – khu vực của não bộ chịu trách nhiệm điều hòa thân nhiệt. Khi nồng độ estrogen dao động, trung tâm điều chỉnh nhiệt độ có thể bị "thiết lập lại", khiến cơ thể đột ngột tăng nhiệt rồi kích hoạt cơ chế làm mát bằng cách tiết nhiều mồ hôi.
5. Đổ mồ hôi ban đêm không phải lúc nào cũng do mãn kinh
Ngoài thay đổi nội tiết, nhiều bệnh lý và yếu tố khác cũng có thể gây đổ mồ hôi ban đêm như nhiễm trùng, khối u nội tiết hoặc rối loạn lo âu.
Một số loại thuốc cũng có thể là nguyên nhân, bao gồm thuốc giảm đau, thuốc gây nghiện, thuốc chống trầm cảm, thuốc điều trị tăng huyết áp và thuốc điều trị đái tháo đường.
6. Các bài tập thở có thể giúp giảm triệu chứng
Hít thở sâu là phương pháp đơn giản giúp cơ thể thư giãn và có thể làm giảm tần suất các cơn bốc hỏa.
Bạn có thể thực hiện nhiều lần trong ngày hoặc ngay khi cảm thấy cơn nóng bắt đầu xuất hiện. Hãy hít vào chậm bằng mũi, giữ hơi trong vài giây rồi thở ra từ từ bằng miệng. Lặp lại động tác từ 5–10 lần để cơ thể thư giãn hơn.
7. Không phải mọi phương pháp điều trị đều sử dụng hormone
Liệu pháp hormone hiện vẫn được xem là phương pháp hiệu quả nhất để kiểm soát chứng đổ mồ hôi ban đêm ở phụ nữ mãn kinh. Tuy nhiên, không phải ai cũng phù hợp hoặc mong muốn áp dụng phương pháp này.
Hiện nay, một số loại thuốc không chứa hormone đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt để điều trị bốc hỏa. Trong một số trường hợp, bác sĩ cũng có thể chỉ định một số thuốc chống trầm cảm nhằm hỗ trợ kiểm soát các triệu chứng mãn kinh.
Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Nếu tình trạng đổ mồ hôi ban đêm kéo dài hoặc ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, người bệnh nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn phù hợp.
Bách Nguyên (Tổng hợp)
