Lá đinh lăng từ lâu được sử dụng trong đời sống và y học cổ truyền. Một số cách dùng như pha trà, nấu nước hoặc chế biến món ăn có thể mang lại cảm giác thư giãn, hỗ trợ giấc ngủ.
Tác dụng của lá đinh lăng đối với chất lượng giấc ngủ
Cây đinh lăng không chỉ được trồng làm cảnh mà lá, thân và rễ đều có thể được sử dụng làm dược liệu. Trong đó, lá thường được dùng làm rau gia vị, nấu nước uống hoặc kết hợp trong một số bài thuốc theo y học cổ truyền.
Theo y học cổ truyền, lá đinh lăng có vị ngọt, hơi đắng, tính bình, quy vào các kinh phế, tỳ và can. Dược liệu này được sử dụng với nhiều mục đích như thanh nhiệt, giải độc, khư phong trừ thấp, kiện tỳ, lợi thấp, hoạt huyết, giảm đau và an thần.
Lá đinh lăng thường được sử dụng trong một số trường hợp như phụ nữ sau sinh thiếu sữa, tắc tia sữa; người bị mụn nhọt, mẩn ngứa, mề đay, ban chẩn; người cảm mạo, sốt cao; người suy nhược thần kinh, mất ngủ hoặc đau nhức xương khớp.
Theo quan niệm của y học cổ truyền, mất ngủ (thất miên, bất mị) có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân như tâm thần bất an, khí huyết hư suy, tỳ hư không sinh đủ huyết để nuôi tâm hoặc can hỏa vượng gây phiền táo. Lá đinh lăng được sử dụng với mục đích kiện tỳ, hỗ trợ khí huyết và an thần, vì vậy thường xuất hiện trong các bài thuốc dành cho người mất ngủ, ngủ không sâu giấc, suy nhược thần kinh, hay giật mình hoặc lo âu.
Một số nghiên cứu dược lý thực nghiệm cũng bước đầu tìm hiểu tác động của chiết xuất lá đinh lăng đối với hệ thần kinh. Các kết quả nghiên cứu cho thấy dược liệu này có tiềm năng liên quan đến hoạt động của enzyme cholinesterase, dẫn truyền thần kinh, tuần hoàn não và khả năng đáp ứng với stress. Tuy nhiên, cần thêm các nghiên cứu lâm sàng có quy mô và chất lượng cao để xác định rõ hiệu quả đối với giấc ngủ ở người.
Do đó, sử dụng lá đinh lăng hợp lý có thể được xem như một biện pháp hỗ trợ thư giãn và cải thiện chất lượng giấc ngủ, nhưng không nên thay thế các phương pháp điều trị khi tình trạng mất ngủ kéo dài.
Cách sử dụng lá đinh lăng hỗ trợ giấc ngủ
Trà lá đinh lăng
Một trong những cách đơn giản nhất để sử dụng lá đinh lăng là pha trà.
Có thể dùng 10-12 g lá đinh lăng khô sao vàng, thêm 2 lát gừng. Cho nguyên liệu vào bình giữ nhiệt, thêm khoảng 300-400 ml nước sôi và ngâm trong 15-20 phút.
Nên uống khi còn ấm và có thể chia thành các lần trong ngày. Nếu sử dụng vào buổi tối, có thể uống một lượng vừa phải trước khi ngủ khoảng 1-2 giờ.
Một tách trà ấm có thể giúp cơ thể thư giãn trước giờ ngủ. Tuy nhiên, không nên xem trà lá đinh lăng như một phương pháp điều trị mất ngủ.
Nước sắc lá đinh lăng
Có thể dùng 12 g lá đinh lăng sao vàng, 12 g lạc tiên, 2-3 g tâm sen và 12 g lá vông nem. Cho các nguyên liệu vào ấm, thêm khoảng 700 ml nước rồi sắc đến khi còn khoảng 250-300 ml.
Chia phần nước sắc thành 2 lần uống trong ngày, ưu tiên vào buổi chiều và buổi tối.
Với các bài thuốc phối hợp nhiều loại dược liệu, nên tham khảo ý kiến của thầy thuốc hoặc bác sĩ y học cổ truyền trước khi sử dụng, đặc biệt nếu đang dùng thuốc điều trị bệnh khác.
Canh lá đinh lăng
Lá đinh lăng cũng có thể được sử dụng để nấu canh cùng thịt, sườn lợn hoặc cá. Lá khá nhanh chín nên chỉ cần cho vào nồi khi nước đã sôi và nấu khoảng 2-3 phút.
Đây là cách bổ sung lá đinh lăng vào bữa ăn khá đơn giản, đồng thời giúp đa dạng hóa chế độ dinh dưỡng hằng ngày.
Trứng gà rán lá đinh lăng
Lá đinh lăng tươi rửa sạch, để ráo rồi thái nhỏ. Cho lá vào bát, thêm trứng gà và một chút gia vị, trộn đều. Sau đó cho hỗn hợp vào chảo và rán đến khi chín vàng.
Món ăn này có thể phù hợp với người muốn bổ sung thêm lá đinh lăng vào chế độ ăn. Tuy nhiên, không nên xem đây là phương pháp điều trị suy nhược thần kinh hoặc mất ngủ.
Gối lá đinh lăng
Gối lá đinh lăng cũng là một cách sử dụng được nhiều người lựa chọn với mục đích tạo cảm giác dễ chịu khi nghỉ ngơi.
Có thể chọn lá đinh lăng bánh tẻ, không quá già cũng không quá non. Lá cần được rửa sạch rồi phơi ở nơi khô ráo, thoáng mát cho đến khi khô dẻo. Không nên phơi dưới nắng gắt để hạn chế làm mất các thành phần dễ bay hơi trong lá.
Sau đó, cho lá vào chảo sao trên lửa nhỏ đến khi có mùi thơm. Lá đinh lăng có thể được trộn với vỏ đậu xanh đã sấy khô theo tỷ lệ 1:1 rồi cho hỗn hợp vào ruột gối.
Mùi thơm nhẹ và cảm giác dễ chịu từ gối thảo dược có thể giúp một số người thư giãn trước khi ngủ. Tuy nhiên, hiệu quả cải thiện giấc ngủ có thể khác nhau tùy từng người.
Nếu tình trạng mất ngủ kéo dài, thường xuyên thức giấc hoặc ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt ban ngày, nên tìm nguyên nhân và trao đổi với bác sĩ thay vì chỉ sử dụng các phương pháp hỗ trợ tại nhà.
Bách Nguyên (Tổng hợp)
