Tiêu thụ quá nhiều đường bổ sung trong thai kỳ không chỉ làm tăng nguy cơ đái tháo đường thai kỳ, tiền sản giật mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển lâu dài của thai nhi. Duy trì chế độ ăn cân bằng và kiểm soát lượng đường là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và bé.
1. Tăng nguy cơ mắc đái tháo đường thai kỳ
Ăn quá nhiều đường bổ sung khiến lượng đường trong máu tăng vọt, buộc tuyến tụy phải hoạt động liên tục để sản sinh insulin. Về lâu dài, điều này có thể dẫn đến tình trạng kháng insulin và làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường thai kỳ.
Đái tháo đường thai kỳ không chỉ gây ra nhiều biến chứng cho mẹ như đa ối, tăng huyết áp, tăng nguy cơ sinh mổ mà còn khiến thai nhi dễ bị quá cân (thai to), hạ đường huyết sau sinh hoặc tăng nguy cơ béo phì khi trưởng thành.
2. Khó kiểm soát cân nặng khi mang thai
Nhu cầu năng lượng của mẹ bầu tăng lên trong thai kỳ, nhưng nguồn năng lượng này nên đến từ các thực phẩm giàu dinh dưỡng như protein, chất béo lành mạnh, vitamin và khoáng chất.
Việc tiêu thụ quá nhiều đường khiến đường huyết tăng nhanh rồi giảm đột ngột, làm mẹ bầu dễ mệt mỏi, chóng mặt, thèm ăn liên tục và ăn nhiều hơn mức cần thiết. Điều này khiến việc kiểm soát cân nặng trở nên khó khăn.
Tăng cân quá nhanh và quá nhiều còn làm gia tăng nguy cơ rạn da nặng, đau lưng, mệt mỏi và khó lấy lại vóc dáng sau sinh. Đồng thời, lượng đường huyết cao của mẹ cũng có thể làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa, kháng insulin, béo phì hoặc bệnh tim mạch ở trẻ khi trưởng thành.
3. Tăng nguy cơ tiền sản giật và tăng huyết áp
Nhiều nghiên cứu cho thấy chế độ ăn giàu đường bổ sung có liên quan đến tình trạng viêm mạn tính và rối loạn chức năng nội mạc mạch máu.
Đây là yếu tố làm tăng nguy cơ tăng huyết áp thai kỳ và tiền sản giật – một biến chứng nguy hiểm có thể đe dọa trực tiếp đến sức khỏe, thậm chí tính mạng của cả mẹ và thai nhi nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.
4. Có thể ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ của trẻ
Đây là vấn đề được nhiều chuyên gia đặc biệt quan tâm. Một số nghiên cứu cho thấy việc người mẹ tiêu thụ quá nhiều đường tự do trong thai kỳ có thể liên quan đến khả năng nhận thức và trí nhớ thấp hơn ở trẻ sau này.
Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Neurology của Học viện Thần kinh học Hoa Kỳ, việc tiêu thụ ít đường hơn trong giai đoạn bào thai và trong một đến hai năm đầu đời có liên quan đến nguy cơ mắc chứng sa sút trí tuệ thấp hơn về sau.
Các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận, ở những người có lượng đường trong máu thấp hơn từ khi còn nhỏ, thời điểm xuất hiện chứng sa sút trí tuệ được trì hoãn trung bình khoảng 2,6 năm.
Kết quả này nhấn mạnh vai trò quan trọng của dinh dưỡng trong giai đoạn đầu đời, đồng thời cho thấy việc hạn chế đường bổ sung trong thai kỳ và những năm đầu sau sinh có thể mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe não bộ.
Nên hạn chế tối đa thực phẩm chứa đường bổ sung
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo lượng đường tự do chỉ nên chiếm dưới 10% tổng năng lượng khẩu phần ăn mỗi ngày và tốt nhất nên giảm xuống dưới 5% để bảo vệ sức khỏe.
Theo đó, người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 25–50 g đường tự do mỗi ngày, trong khi trẻ em chỉ nên dùng khoảng 12–25 g.
Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng, cách đơn giản nhất để giảm lượng đường bổ sung là hạn chế các thực phẩm chứa nhiều loại đường này và thay thế bằng những nguồn đường tự nhiên từ thực phẩm lành mạnh.
Đường bổ sung thường có nhiều trong bánh kẹo, nước ngọt, mứt, thực phẩm chế biến sẵn và cũng có thể "ẩn mình" trong các sản phẩm như sữa chua, ngũ cốc ăn liền hay các loại nước sốt.
Trong khi đó, đường tự nhiên có trong trái cây, rau củ và ngũ cốc nguyên hạt thường đi kèm chất xơ, giúp làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu, đồng thời cung cấp thêm vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể.
Bách Nguyên (Tổng hợp)
