Người tiểu đường không nhất thiết phải kiêng trái cây. Táo, việt quất và kiwi vừa giàu chất xơ, vitamin, khoáng chất vừa có chỉ số đường huyết thấp đến trung bình, nếu ăn đúng cách.
Nhiều người cho rằng trái cây có vị ngọt nên không tốt cho người bị tiểu đường. Tuy nhiên, đây là quan niệm không chính xác.
Trái cây chứa carbohydrate nên vẫn có thể làm tăng đường huyết. Tuy nhiên, chúng còn cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất cùng nhiều hợp chất thực vật có lợi cho sức khỏe. Vì vậy, vấn đề không nằm ở việc người tiểu đường có được ăn trái cây hay không mà là nên ăn loại nào, ăn như thế nào và ăn bao nhiêu.
Hiệp hội Đái tháo đường Mỹ cho biết người mắc tiểu đường không cần loại bỏ trái cây khỏi chế độ ăn uống. Trái cây tươi, trái cây đông lạnh hoặc trái cây đóng hộp không thêm đường đều có thể là lựa chọn phù hợp. Tuy nhiên, người bệnh cần tính lượng carbohydrate và kiểm soát khẩu phần ăn.
Bên cạnh đó, nên ưu tiên ăn trái cây nguyên quả. Nước ép trái cây có thể khiến đường huyết tăng nhanh hơn, trong khi trái cây nguyên quả chứa chất xơ cùng các cấu trúc tự nhiên khác giúp làm chậm tốc độ hấp thụ carbohydrate trong cơ thể.
Dưới đây là 3 loại trái cây có lợi mà người bị tiểu đường có thể bổ sung vào chế độ ăn uống.
1. Táo: Vị ngọt tự nhiên, giàu chất xơ
Táo là loại trái cây có vị ngọt nhưng được xếp vào nhóm có chỉ số đường huyết (GI) thấp. Đặc biệt, loại quả này giàu chất xơ, nhất là pectin.
Chất xơ có tác dụng làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thụ carbohydrate. Nhờ đó, nó có thể hạn chế tình trạng đường huyết tăng nhanh sau khi ăn.
Người cần kiểm soát đường huyết nên ưu tiên các loại trái cây giàu chất xơ, có chỉ số GI từ trung bình đến thấp. Táo là một trong số đó.
Điều quan trọng là nên ăn táo nguyên quả thay vì ép lấy nước. Khi ép, phần lớn chất xơ trong trái cây bị loại bỏ. Điều này khiến bạn dễ uống một lượng lớn nước trái cây trong thời gian ngắn, từ đó đường huyết có thể tăng nhanh hơn.
Tuy nhiên, táo vẫn chứa carbohydrate nên không phải cứ ăn càng nhiều càng tốt. Người bệnh vẫn cần tính khẩu phần táo trong tổng thể chế độ ăn uống.
2. Việt quất: Giàu chất xơ và chất chống oxy hóa
Việt quất là loại trái cây giàu chất xơ và chất chống oxy hóa. Hiệp hội Đái tháo đường Mỹ xếp các loại quả mọng nói chung vào nhóm thực phẩm giàu chất xơ, vitamin, khoáng chất cùng các chất chống oxy hóa.
Việt quất chứa nhiều anthocyanin, nhóm sắc tố thực vật tạo nên màu xanh đặc trưng cho loại quả này.
Người bị tiểu đường cần bổ sung chất xơ để hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Khi đi vào cơ thể, chất xơ không được phân giải và hấp thụ giống các loại carbohydrate khác. Trong đó, chất xơ hòa tan có thể tạo thành dạng gel trong đường tiêu hóa, giúp làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thu đường vào máu, qua đó hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Tuy nhiên, không nên chế biến việt quất thành những món tráng miệng chứa nhiều đường. Một bát việt quất ăn kèm mật ong, sữa chua có đường hoặc siro có thể khiến đường huyết tăng cao sau khi ăn.
Với người tiểu đường, việt quất tươi là lựa chọn tốt. Tốt nhất không nên thêm các loại chất tạo ngọt.
Ngoài ra, cần lưu ý sự khác biệt giữa việt quất khô và việt quất tươi. Việt quất tươi chứa nhiều nước, trong khi việt quất khô có lượng nước rất thấp. Điều này khiến lượng đường và carbohydrate trong quả khô trở nên cô đặc hơn. Ăn nhiều việt quất khô vì thế có thể khiến đường huyết tăng cao hơn.
3. Kiwi: Giàu chất xơ và vitamin C
Kiwi là một trong những loại trái cây giàu chất xơ, vitamin C, kali và có chỉ số đường huyết thấp đến trung bình. Một số dữ liệu dinh dưỡng cho thấy một quả kiwi cỡ vừa có thể cung cấp khoảng 2-3 gram chất xơ.
Chất xơ có tác dụng làm chậm quá trình hấp thu carbohydrate trong cơ thể. Ngoài ra, nó còn có lợi cho sức khỏe đường ruột. Trong khi đó, vitamin C là dưỡng chất tham gia vào nhiều chức năng của cơ thể.
Lưu ý khi ăn trái cây đối với người bị tiểu đường
Đối với người bị tiểu đường, kiểm soát khẩu phần và cách ăn trái cây là điều vô cùng quan trọng. Nếu muốn ăn trái cây, chỉ nên ăn một phần vừa phải và chia thành từng phần thay vì ăn nhiều loại hoặc một lượng lớn trái cây cùng lúc.
Ngoài ra, không nhất thiết phải cố định thời điểm ăn trái cây sau bữa ăn 30-60 phút. Điều quan trọng hơn là chú ý đến tổng lượng carbohydrate nạp vào trong từng bữa và cả ngày.
Trái cây có thể được dùng cùng bữa ăn hoặc ăn như một món ăn nhẹ, miễn là phù hợp với tổng thể chế độ ăn và khẩu phần carbohydrate của mỗi người.
Bách Nguyên (Tổng hợp)
