Gan thường không gây ra những cơn đau rõ rệt ở giai đoạn sớm, khiến nhiều bệnh lý dễ bị bỏ qua. Một số thay đổi bất thường trên cơ thể có thể là dấu hiệu cần lưu ý và đi khám sớm.
Nếu các cơ quan nội tạng trong cơ thể đều có thể "cất tiếng nói", gan có lẽ sẽ là cơ quan ít lên tiếng nhất. Gan thường được ví như một "cơ quan câm" bởi bản thân gan không có nhiều thụ thể cảm nhận đau. Vì vậy, nhiều bệnh lý về gan, trong đó có ung thư gan, có thể tiến triển âm thầm và chỉ được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn.
Một người đàn ông 40 tuổi, họ Hạ ở Vũ Hán, Hồ Bắc, Trung Quốc, cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự. Anh bất ngờ được chẩn đoán ung thư gan giai đoạn 3 sau một lần đi khám vì vấn đề xương khớp.
Bỏ qua nhiều dấu hiệu trong suốt 2 năm
Sau khi được bác sĩ phân tích, anh Hạ mới nhận ra mình đã bỏ qua nhiều dấu hiệu bất thường trong suốt khoảng 2 năm. Những thay đổi ở mắt, da và bàn tay, cảm giác chán ăn hay những cơn đau dai dẳng ở vùng bụng trên đều được anh cho là những vấn đề sức khỏe thông thường.
Chỉ đến khi cơn đau tức vùng hạ sườn phải ngày càng dữ dội, anh mới đi khám. Khi đó, khối u đã phát triển lớn, gây chèn ép và khiến cơ thể xuất hiện tình trạng khó chịu, suy nhược rõ rệt.
Bác sĩ điều trị cho anh Hạ cho biết, ngoài đặc tính diễn tiến âm thầm, gan còn có khả năng bù trừ và tái tạo tốt. Vì vậy, những dấu hiệu ở giai đoạn đầu có thể không rõ ràng, dễ bị nhầm lẫn hoặc xem nhẹ.
Một số thay đổi như ngứa kéo dài, thay đổi mùi hơi thở hoặc mùi cơ thể có thể xuất hiện trong các bệnh lý về gan. Tuy nhiên, đây không phải những dấu hiệu đặc hiệu để chẩn đoán ung thư gan và có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác.
2 biểu hiện ngứa có thể liên quan đến bệnh gan
1. Ngứa da dai dẳng
Ngứa da kéo dài có thể xuất hiện ở một số bệnh lý về gan, đặc biệt những tình trạng liên quan đến ứ mật. Người bệnh có thể bị ngứa dai dẳng, thậm chí khó chịu nhiều về đêm và không cải thiện rõ rệt với các biện pháp chăm sóc da thông thường.
Một trong những cơ chế có thể liên quan là sự tích tụ các chất trong dịch mật khi chức năng bài tiết mật bị ảnh hưởng, từ đó kích thích các đầu dây thần kinh dưới da.
Nếu ngứa kéo dài không rõ nguyên nhân, đặc biệt khi đi kèm vàng da hoặc các triệu chứng bất thường khác, nên đi khám để xác định nguyên nhân thay vì tự điều trị kéo dài.
2. Mắt ngứa, khô hoặc kèm vàng mắt
Khô mắt, ngứa mắt có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân khác nhau và không phải dấu hiệu đặc hiệu của bệnh gan.
Tuy nhiên, nếu mắt có biểu hiện vàng bất thường, đặc biệt khi đi kèm vàng da, nước tiểu sẫm màu hoặc mệt mỏi kéo dài, đây là những dấu hiệu cần được chú ý và kiểm tra y tế.
Vàng da, vàng mắt có thể liên quan đến tình trạng tăng bilirubin trong máu và xuất hiện trong nhiều bệnh lý về gan, đường mật hoặc các nguyên nhân khác.
2 thay đổi về mùi cần lưu ý
1. Hơi thở có mùi bất thường
Hôi miệng kéo dài dù đã vệ sinh răng miệng đúng cách có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, chẳng hạn vấn đề răng miệng, đường tiêu hóa hoặc một số bệnh lý toàn thân.
Trong bệnh gan tiến triển nặng, hơi thở có thể xuất hiện mùi bất thường do sự tích tụ và chuyển hóa các chất trong cơ thể bị thay đổi. Tuy nhiên, chỉ dựa vào tình trạng hôi miệng không thể kết luận một người mắc bệnh gan hay ung thư gan.
Nếu hơi thở thay đổi kéo dài và đi kèm các biểu hiện như vàng da, mệt mỏi, chán ăn hoặc đau vùng hạ sườn phải, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân.
2. Mùi cơ thể thay đổi bất thường
Mùi mồ hôi và mùi cơ thể có thể thay đổi do chế độ ăn uống, vệ sinh, hormone, thuốc sử dụng hoặc nhiều tình trạng sức khỏe khác nhau.
Ở người mắc bệnh gan nặng, sự thay đổi chuyển hóa và khả năng xử lý một số chất của cơ thể có thể góp phần tạo ra mùi cơ thể bất thường. Tuy nhiên, đây cũng không phải dấu hiệu riêng biệt của ung thư gan.
Do đó, nếu mùi cơ thể thay đổi rõ rệt và kéo dài mà không tìm được nguyên nhân, đặc biệt khi xuất hiện đồng thời với các triệu chứng khác, nên được bác sĩ đánh giá.
Những dấu hiệu cảnh báo ung thư gan không nên bỏ qua
Bên cạnh những thay đổi kể trên, ung thư gan có thể liên quan đến một số biểu hiện như:
- Vàng da, vàng mắt.
- Đau hoặc tức vùng hạ sườn phải.
- Mệt mỏi kéo dài.
- Chán ăn, ăn nhanh no.
- Sụt cân không rõ nguyên nhân.
- Bụng to hoặc cảm giác đầy tức bụng.
- Xuất hiện khối hoặc cảm giác bất thường ở vùng bụng.
Những triệu chứng này cũng có thể gặp trong nhiều bệnh lý khác, vì vậy không nên tự chẩn đoán ung thư gan chỉ dựa trên biểu hiện bên ngoài.
Đối với những người có nguy cơ cao như nhiễm virus viêm gan B hoặc C, mắc bệnh gan mạn tính, xơ gan hoặc sử dụng rượu bia kéo dài, việc khám và tầm soát định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ có ý nghĩa quan trọng.
Khi xuất hiện các triệu chứng bất thường kéo dài, đặc biệt là vàng da, đau vùng hạ sườn phải, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc mệt mỏi kéo dài, nên đi khám sớm. Phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm giúp tăng cơ hội lựa chọn các phương pháp điều trị phù hợp và cải thiện tiên lượng.
Bách Nguyên (Tổng hợp)
