“Âm hưởng phương Nam trong ca khúc đương đại” là cuốn sách mới của Thượng tá, NSƯT Nguyễn Thị Hương Giang, vừa được Nhà xuất bản Dân Trí phối hợp với Viện Kinh tế, Văn hóa và Nghệ thuật ấn hành. Tác phẩm góp thêm một góc nhìn về việc kế thừa, phát huy giá trị âm nhạc dân gian Nam Bộ trong đời sống đương đại.
Cuốn sách được xây dựng từ quá trình nghiên cứu, giảng dạy và thực hành nghệ thuật của Thượng tá, NSƯT Nguyễn Thị Hương Giang, Giảng viên Khoa Thanh nhạc, Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội. Tác giả tập trung làm rõ những đặc trưng của âm hưởng phương Nam trong ca khúc đương đại, từ nền tảng văn hóa, quá trình hình thành đến đặc điểm âm nhạc, ca từ và phương pháp biểu diễn.
Thượng tá, NSƯT Nguyễn Thị Hương Giang, Giảng viên Khoa Thanh nhạc, Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội
Tác phẩm gồm 5 chương. Chương I tìm hiểu tiền đề văn hóa và tiến trình hình thành âm nhạc phương Nam, gắn với không gian sông nước, quá trình di dân và sự giao thoa, tiếp biến văn hóa. Chương II đi sâu vào đặc điểm âm nhạc, ca từ và kỹ thuật biểu diễn của các ca khúc mang âm hưởng dân ca Nam Bộ. Đáng chú ý, chương III hệ thống và phân loại 100 tác phẩm tiêu biểu, qua đó phân tích mối quan hệ giữa chất liệu truyền thống và sáng tạo đương đại.
Theo tác giả, di sản không chỉ là những giá trị cần lưu giữ mà còn có khả năng tiếp tục vận động, được làm mới trong các sáng tác hôm nay. Hai chương cuối mở rộng vấn đề sang công nghiệp văn hóa và kỷ nguyên số, đặt ra câu chuyện làm thế nào để những giá trị âm nhạc phương Nam có thể trở thành nguồn lực cho các sản phẩm văn hóa, nghệ thuật đương đại, đồng thời vẫn giữ được bản sắc.
Điểm đáng chú ý của công trình là đặt âm hưởng phương Nam trong mối quan hệ với đời sống văn hóa hiện nay. Từ chất liệu dân gian, các giá trị truyền thống có thể được tiếp biến để tạo nên những sản phẩm nghệ thuật phù hợp với công chúng đương đại, góp phần đưa bản sắc âm nhạc Việt Nam đến gần hơn với đời sống và công chúng quốc tế.
Thượng tá, NSƯT Nguyễn Thị Hương Giang có hơn 30 năm hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, giảng dạy và nghiên cứu âm nhạc. Năm 2016, chị được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú. Hiện chị là giảng viên Khoa Thanh nhạc, Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội và là tác giả của nhiều công trình nghiên cứu về âm nhạc dân gian, thanh nhạc.
Trước “Âm hưởng phương Nam trong ca khúc đương đại”, NSƯT Hương Giang đã có các công trình về đào tạo và biểu diễn ca khúc mang âm hưởng dân ca, như “Dạy học ca khúc mang âm hưởng dân ca ba miền cho sinh viên Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội”, “Phương pháp biểu diễn ca khúc mang âm hưởng dân ca” và “Âm nhạc trong phát triển công nghiệp văn hóa”.
Với công trình mới, tác giả tiếp tục theo đuổi hướng nghiên cứu mối quan hệ giữa âm nhạc truyền thống và đời sống đương đại, gợi mở cách đưa những giá trị văn hóa dân gian vào sáng tạo nghệ thuật một cách tự nhiên, có chiều sâu và phù hợp với sự vận động của đời sống hôm nay.
Linh An
