Bạn mê mẩn hương vị độc đáo của bánh chưng đen? Vào bếp cùng tôi khám phá cách làm món đặc sản của người Tày này nhé! Với hướng dẫn chi tiết, bạn sẽ tự tay gói được chiếc bánh chưng đen chuẩn vị, dẻo thơm cho ngày lễ Tết ấm cúng.
Nguyên liệu
Gạo nếp nương 3 kg; Đậu xanh đã cà vỏ 500 gr; Thịt ba chỉ 800 gr (hoặc thịt vai lợn); Lá dong hoặc lá chít 25 cái (to bản); Tro 1/2 tô; Gia vị thông dụng 1 ít (muối/tiêu/hạt dổi); Lạt giang 1 ít.
Cách làm
Chuẩn bị nguyên liệu
Đầu tiên, bạn cần chuẩn bị tro tạo màu cho món bánh chưng đen người Tày. Lấy tro đã chọn rây thật mịn.
Mách nhỏ:
Trong công thức này, người ta dùng tro được đốt từ gỗ thân cây núc nác. Một số đồng bào miền núi phía Bắc cũng dùng tro của rơm, rạ nếp nương để làm bánh.
Nếu có điều kiện, bạn có thể tự đốt những nguyên liệu kể trên để làm tro. Nếu không, bạn có thể tìm mua tro thành phẩm để chế biến món bánh đặc sắc này.
Đậu xanh đã cà vỏ thì ngâm khoảng 3–4 tiếng cho mềm.
Thịt ba chỉ hoặc thịt vai lợn rửa sạch, cắt miếng dày khoảng 2–3 cm. Ướp thịt với muối, tiêu và hạt dổi (nếu có) khoảng 1 giờ để thịt ngấm đều gia vị, giúp nhân bánh đậm đà hơn.
Lá dong hoặc lá chít rửa thật sạch hai mặt. Để lá dẻo và dễ gói hơn, bạn có thể luộc sơ hoặc hơ qua lửa.
Trộn nếp với tro
Trong công thức này, điều đặc biệt là người nấu không ngâm hay vo nếp nương. Họ trộn trực tiếp nếp với tro đã rây mịn.
Sau đó, cho tất cả vào cối lớn, giã sơ qua để tro bám chặt vào hạt nếp.
Tiếp tục cho nếp lên nia và sàng qua 1 lần nữa để phần tro thừa bay hết đi.
Một trong những bí quyết tạo nên hương vị độc đáo của bánh chưng đen người Tày là họ trộn gạo nếp với thảo quả đã nướng và giã nhuyễn. Vì vậy, nếu muốn, bạn cũng có thể cho gia vị này vào nhé!
Gói bánh chưng đen
Bánh chưng đen của đồng bào người Tày có cách gói khá đơn giản vì họ chỉ dùng 1 chiếc lá dong duy nhất chứ không nhiều lớp như các miền khác.
Đầu tiên, đặt lá dong nằm úp, sau đó cho 1 muỗng nếp lên trên, tiếp theo là thịt heo, đậu xanh, rồi lại 1 muỗng nếp nữa.
Gấp hai mép lá lại, sau đó điều chỉnh cho ngay ngắn, tiếp tục gấp ngược hai đầu lá ra phía sau. Thế là đã hoàn thành 1 chiếc bánh chưng đen rồi.
Thường thì người ta sẽ buộc 1 lần 2 chiếc bánh với nhau thành 1 cặp để cầu mong mọi điều trong năm mới đủ đầy, an khang, gia đình êm ấm, viên mãn.
Luộc bánh chưng đen
Xếp bánh chưng đen đã gói vào nồi một cách gọn gàng.
Đổ nước ngập bánh. Đảm bảo nước luôn ngập bánh trong suốt quá trình luộc để bánh chín đều và dẻo. Dùng 2 chiếc lá dong lớn đặt lên bề mặt nồi bánh trước khi đậy nắp để bánh được hấp hơi, chín dẻo thơm ngon hơn.
Luộc bánh liên tục khoảng 8–10 tiếng. Trong quá trình luộc, bạn cần chú ý thêm nước sôi kịp thời khi nước cạn để duy trì nhiệt độ và đảm bảo bánh chín tới.
Thành phẩm
Bánh chưng đen sau khi chín sẽ có màu đen bóng lạ mắt, phần nếp dẻo bùi, thơm nhẹ mùi khói núc nác đặc trưng của núi rừng.
Lớp nhân đậu xanh vàng óng quyện với miếng thịt ba chỉ béo ngậy, đậm đà, tạo nên hương vị khó quên.
Khi thưởng thức, bạn có thể dùng chính phần gân lá dong để chia chiếc bánh thành 2.
Khánh Chi
