Tắm nước nóng lâu trong mùa đông có thể khiến da mất độ ẩm, trở nên khô căng, bong tróc và ngứa ngáy. Điều chỉnh nhiệt độ nước, rút ngắn thời gian tắm và dưỡng ẩm đúng cách là những biện pháp đơn giản giúp bảo vệ làn da.
1. Vì sao tắm nước nóng lâu khiến da càng khô ngứa?
Vào mùa đông, nhiều người có thói quen tắm nước nóng lâu hơn để giữ ấm và thư giãn cơ thể. Tuy nhiên, nước quá nóng kết hợp với thời gian tắm kéo dài có thể làm suy yếu hàng rào bảo vệ da, khiến tình trạng khô ngứa trở nên nghiêm trọng hơn, thậm chí làm nặng thêm các bệnh lý như viêm da cơ địa.
Bề mặt da có lớp sừng đóng vai trò như một hàng rào bảo vệ, giúp hạn chế mất nước và ngăn các tác nhân có hại từ bên ngoài xâm nhập. Lớp sừng được cấu tạo từ các tế bào sừng liên kết với nhau nhờ hỗn hợp lipid, chủ yếu gồm ceramide, cholesterol và acid béo. Có thể hình dung cấu trúc này giống như một bức tường, trong đó tế bào sừng là những viên gạch, còn lipid đóng vai trò như lớp vữa liên kết.
Khi tắm bằng nước nóng, nhiệt độ cao có thể làm tăng sự mất đi các lipid tự nhiên trên bề mặt da. Việc tiếp xúc lâu với nước nóng, kết hợp với xà phòng hoặc sữa tắm chứa chất tẩy rửa mạnh, càng làm suy giảm lớp dầu bảo vệ tự nhiên. Sau khi tắm, nước trên bề mặt da bay hơi, khiến da dễ mất độ ẩm, trở nên khô căng, bong vảy và ngứa ngáy.
Không chỉ vậy, mùa đông cũng là thời điểm làn da dễ bị mất nước hơn. Độ ẩm không khí thường thấp, nhiệt độ lạnh và việc sử dụng các thiết bị sưởi trong nhà đều có thể làm tăng tình trạng mất nước qua da. Vì vậy, làn da vốn đã khô trong thời tiết lạnh càng dễ bị kích ứng nếu thường xuyên tắm nước nóng kéo dài.
Khi hàng rào bảo vệ da suy yếu, da không chỉ mất nước mà còn trở nên nhạy cảm hơn với các yếu tố kích thích bên ngoài. Người có làn da khô, người cao tuổi hoặc người mắc viêm da cơ địa thường dễ gặp tình trạng ngứa, đỏ và nứt nẻ hơn.
2. Nên điều chỉnh nhiệt độ nước và thời gian tắm thế nào?
Để vừa giữ ấm cơ thể vừa hạn chế tình trạng khô da, cần chú ý đến nhiệt độ nước, thời gian tắm và sản phẩm làm sạch được sử dụng hằng ngày.
Chọn nước ấm vừa phải: Nên sử dụng nước ấm dễ chịu, gần với nhiệt độ cơ thể, tránh nước quá nóng khiến da đỏ lên hoặc có cảm giác bỏng rát.
Rút ngắn thời gian tắm: Nên giới hạn thời gian tắm khoảng 5 - 10 phút. Không nên ngâm mình hoặc đứng dưới vòi sen quá lâu, nhất là khi da đang có biểu hiện khô, ngứa.
Ưu tiên sản phẩm làm sạch dịu nhẹ: Nên chọn sữa tắm không chứa chất tẩy rửa mạnh, ít hương liệu hoặc không hương liệu, có thành phần dưỡng ẩm. Không cần sử dụng sản phẩm tạo quá nhiều bọt hay kỳ cọ mạnh để làm sạch da.
Không tắm quá nhiều lần: Tần suất tắm nên phù hợp với nhu cầu vệ sinh, mức độ vận động và tình trạng da. Nếu da khô, có thể hạn chế sử dụng sữa tắm trên toàn thân mỗi lần, tập trung làm sạch những vùng dễ đổ mồ hôi hoặc tích tụ chất bẩn.
Thấm khô da nhẹ nhàng: Sau khi tắm, nên dùng khăn mềm thấm nước trên da thay vì chà xát mạnh, đặc biệt ở những vùng da đang khô hoặc kích ứng.
Những điều chỉnh nhỏ này có thể giúp giảm tác động của nước nóng và các sản phẩm làm sạch lên hàng rào bảo vệ da, từ đó hạn chế tình trạng khô ngứa trong mùa lạnh.
3. Cách dưỡng ẩm để hạn chế khô ngứa sau tắm
Dưỡng ẩm đúng thời điểm là bước quan trọng giúp phục hồi hàng rào bảo vệ da, hạn chế mất nước và giảm cảm giác khô căng, khó chịu.
Thoa kem dưỡng ẩm ngay sau khi tắm
Sau khi tắm và thấm khô nhẹ nhàng, nên thoa kem dưỡng ẩm khi da vẫn còn hơi ẩm, tốt nhất trong vài phút đầu. Cách này giúp giữ lại lượng nước còn trên bề mặt da và hạn chế tình trạng bay hơi.
Nên ưu tiên các sản phẩm dưỡng ẩm không chứa hương liệu, phù hợp với làn da nhạy cảm. Một số thành phần có lợi cho việc chăm sóc da khô gồm:
Chất hút ẩm: Glycerin, hyaluronic acid và urea ở nồng độ phù hợp giúp hút và giữ nước trong lớp sừng, cải thiện độ ẩm cho da.
Chất làm mềm: Ceramide, các acid béo và một số loại dầu dưỡng giúp bổ sung lipid, cải thiện độ mềm mại và hỗ trợ phục hồi hàng rào bảo vệ da.
Chất khóa ẩm: Petrolatum (vaseline) tạo lớp màng trên bề mặt da, hạn chế nước thoát ra ngoài, đặc biệt phù hợp với những vùng da rất khô, bong tróc.
Với làn da khô nhiều, nên ưu tiên các sản phẩm dạng kem đặc hoặc thuốc mỡ thay vì lotion dạng lỏng vì khả năng giữ ẩm thường tốt hơn. Có thể thoa lại kem dưỡng ẩm trong ngày, nhất là sau khi rửa tay hoặc khi cảm thấy da khô căng.
Duy trì thói quen chăm sóc da đúng cách trong mùa đông
Bên cạnh việc dưỡng ẩm sau tắm, một số thói quen sinh hoạt cũng góp phần bảo vệ làn da trước tác động của thời tiết lạnh:
- Uống đủ nước theo nhu cầu cơ thể, không cần cố gắng uống quá nhiều với mục đích làm ẩm da.
- Sử dụng máy tạo ẩm nếu không khí trong nhà quá khô, đồng thời vệ sinh thiết bị thường xuyên để hạn chế nấm mốc và vi khuẩn.
- Mặc quần áo mềm, thoáng, tránh những chất liệu thô ráp gây cọ xát và kích ứng da.
- Không gãi hoặc chà xát vùng da ngứa vì có thể gây trầy xước, làm tổn thương hàng rào bảo vệ da và tăng nguy cơ viêm nhiễm.
- Duy trì thói quen dưỡng ẩm đều đặn, đặc biệt sau khi tắm và rửa tay.
Nếu tình trạng khô ngứa kéo dài, da đỏ nhiều, nứt nẻ, rỉ dịch hoặc xuất hiện tổn thương lan rộng, cần đi khám để xác định nguyên nhân. Đây có thể không chỉ là tình trạng khô da thông thường mà còn liên quan đến viêm da cơ địa, viêm da tiếp xúc hoặc các bệnh lý da liễu khác.
Tắm nước ấm vừa phải, rút ngắn thời gian tắm và dưỡng ẩm ngay sau đó là những biện pháp đơn giản giúp hạn chế khô ngứa trong mùa đông. Không nên vì muốn giữ ấm mà sử dụng nước quá nóng hoặc ngâm mình quá lâu, bởi thói quen này có thể khiến hàng rào bảo vệ da suy yếu, làm tình trạng khô và kích ứng trở nên nghiêm trọng hơn.
Bách Nguyên (Tổng hợp)
