Polyp nội mạc tử cung thường lành tính nhưng có thể gây chảy máu bất thường, ảnh hưởng khả năng thụ thai và tiềm ẩn nguy cơ hóa ác tính.
Polyp nội mạc tử cung là những khối phát triển bất thường xuất phát từ lớp niêm mạc bên trong tử cung.
Mặc dù đa số trường hợp là lành tính và không đe dọa trực tiếp đến tính mạng, tình trạng này có thể gây chảy máu bất thường, ảnh hưởng đến khả năng thụ thai hoặc tiềm ẩn một tỷ lệ nhỏ hóa ung thư, vì vậy chị em không nên chủ quan.
1. Mức độ ảnh hưởng của polyp nội mạc tử cung
Polyp nội mạc tử cung là những khối u nhú bám vào lớp niêm mạc và phát triển vào bên trong khoang tử cung. Kích thước rất đa dạng, có thể nhỏ như hạt vừng hoặc lớn bằng quả bóng golf, xuất hiện đơn lẻ hoặc thành nhiều khối cùng lúc.
Phần lớn polyp là lành tính. Tuy nhiên, một số loại có khả năng tiến triển thành ung thư. Nguy cơ này phụ thuộc vào loại polyp, kích thước, vị trí và đặc điểm mô học.
Mức độ ảnh hưởng của polyp còn phụ thuộc vào tuổi, triệu chứng đi kèm và các yếu tố nguy cơ của từng người. Chảy máu âm đạo bất thường, đặc biệt ở phụ nữ sau mãn kinh, là dấu hiệu cảnh báo cần được thăm khám để xác định nguyên nhân.
2. Triệu chứng của polyp nội mạc tử cung
Nhiều trường hợp không xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào và chỉ được phát hiện tình cờ khi khám phụ khoa định kỳ. Khi có triệu chứng, biểu hiện phổ biến nhất là xuất huyết bất thường, gồm:
Chảy máu hoặc ra máu bất thường sau thời kỳ mãn kinh.
Lượng máu kinh ra quá nhiều trong các chu kỳ.
Thời gian hành kinh kéo dài trên 7 ngày.
Xuất hiện máu giữa các kỳ kinh hoặc sau khi quan hệ tình dục.
Chu kỳ kinh nguyệt bị rối loạn, không đều.
Ngoài ra, người bệnh có thể xuất hiện những cơn đau vùng chậu dai dẳng. Đáng chú ý, polyp có thể cản trở quá trình làm tổ của trứng đã thụ tinh, từ đó làm tăng nguy cơ hiếm muộn hoặc vô sinh.
3. Nguyên nhân và đối tượng dễ mắc polyp nội mạc tử cung
Nguyên nhân chính xác gây polyp nội mạc tử cung chưa được xác định hoàn toàn, nhưng sự biến động hormone được cho là đóng vai trò quan trọng. Estrogen kích thích niêm mạc tử cung tăng sinh mỗi tháng, và tình trạng tiếp xúc kéo dài với nồng độ estrogen cao có thể thúc đẩy sự hình thành polyp.
Tình trạng này phổ biến nhất ở phụ nữ từ 40 đến 50 tuổi, trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, đồng thời rất hiếm gặp ở người dưới 20 tuổi. Nguy cơ mắc bệnh cao hơn ở những phụ nữ:
- Đang điều trị ung thư vú bằng thuốc Tamoxifen.
- Bị thừa cân, béo phì hoặc tăng huyết áp.
- Sử dụng liệu pháp thay thế hormone có chứa liều lượng estrogen cao.
- Mang gene di truyền hội chứng Lynch hoặc hội chứng Cowden.
Các yếu tố làm tăng nguy cơ biến chứng từ polyp nội mạc tử cung
Mặc dù tỷ lệ hóa ác tính không cao, nguy cơ ung thư vẫn là vấn đề cần lưu ý. Nguy cơ này có thể tăng lên đáng kể khi người bệnh có các đặc điểm:
- Trên 60 tuổi hoặc đã qua giai đoạn mãn kinh.
- Có biểu hiện xuất huyết âm đạo bất thường rõ rệt.
- Polyp có kích thước lớn.
Mắc hội chứng buồng trứng đa nang.
Để chẩn đoán chính xác polyp nội mạc tử cung, bác sĩ sẽ khai thác tiền sử, khám phụ khoa và kết hợp các phương pháp chẩn đoán phù hợp. Siêu âm ngả âm đạo hoặc siêu âm bơm nước giúp quan sát rõ tổn thương. Sau đó, nội soi có thể được thực hiện để tiếp cận trực tiếp khối polyp và lấy mẫu mô sinh thiết nhằm kiểm tra tế bào bất thường hoặc ung thư.
4. Điều trị và tiên lượng polyp nội mạc tử cung
Hướng xử trí phụ thuộc vào triệu chứng lâm sàng, kích thước và đặc điểm polyp, tuổi cũng như các yếu tố nguy cơ ung thư của từng người bệnh.
Ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản không có triệu chứng, đặc biệt khi polyp nhỏ, bác sĩ có thể cân nhắc theo dõi định kỳ, bởi một số polyp có khả năng tự thoái triển trong thời gian theo dõi.
Ngược lại, nếu bệnh nhân đã mãn kinh hoặc polyp gây ra các triệu chứng đáng kể, phẫu thuật loại bỏ có thể được chỉ định. Đây là phương pháp giúp xử lý trực tiếp tổn thương, đồng thời tạo điều kiện để kiểm tra mô bệnh học nhằm xác định tính chất của polyp.
Trong trường hợp phát hiện tế bào ung thư qua xét nghiệm mẫu mô, người bệnh sẽ được chỉ định các phương pháp điều trị bổ sung phù hợp.
Khi xuất hiện chảy máu âm đạo bất thường, đặc biệt là sau mãn kinh, phụ nữ nên đi khám để được đánh giá nguyên nhân thay vì tự theo dõi kéo dài.
Bách Nguyên (Tổng hợp)
