Bổ sung vitamin C từ rau xanh và trái cây tươi giúp hỗ trợ hệ miễn dịch, cung cấp dưỡng chất cần thiết cho cơ thể trong thời gian mắc cúm A. Tuy nhiên, người bệnh cần lựa chọn thực phẩm phù hợp và chế biến đúng cách để bảo toàn dinh dưỡng, hỗ trợ quá trình hồi phục.
1. Vì sao người bệnh cúm A nên bổ sung thực phẩm giàu vitamin C?
Đối với các trường hợp cúm A thông thường, việc điều trị chủ yếu tập trung vào kiểm soát triệu chứng như sốt, đau đầu, đau mỏi cơ thể và chăm sóc sức khỏe tổng thể. Bên cạnh điều trị theo chỉ định, người bệnh cần được nghỉ ngơi, uống đủ nước và duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý để hỗ trợ quá trình hồi phục.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị người mắc cúm nên bổ sung thực phẩm giàu vitamin C trong khẩu phần ăn hằng ngày. Đây là dưỡng chất có đặc tính chống oxy hóa, đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động của hệ miễn dịch và giúp cơ thể duy trì khả năng chống lại các tác nhân gây bệnh.
Vitamin C tham gia vào quá trình hoạt động của nhiều tế bào miễn dịch, góp phần bảo vệ tế bào trước tác động của các gốc tự do và hỗ trợ cơ thể chống lại nhiễm trùng. Một số nghiên cứu cho thấy việc bổ sung đầy đủ vitamin C có thể giúp rút ngắn thời gian mắc các triệu chứng cảm lạnh ở một số đối tượng. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ bằng chứng để khẳng định vitamin C có thể điều trị cúm A hoặc trực tiếp rút ngắn thời gian mắc bệnh cúm.
Ngoài ra, vitamin C còn giúp cơ thể hấp thu sắt từ thực phẩm có nguồn gốc thực vật tốt hơn, góp phần duy trì quá trình tạo máu và hỗ trợ sức khỏe tổng thể. Đây là yếu tố có lợi đối với người bệnh đang mệt mỏi, ăn uống kém trong thời gian nhiễm bệnh.
Theo TS.BS Phạm Thị Bích Thủy, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, bên cạnh điều trị theo chỉ định, người mắc cúm A cần chú trọng bổ sung dinh dưỡng để hỗ trợ cơ thể nhanh hồi phục thông qua những nguyên tắc sau:
- Ăn uống đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng.
- Ưu tiên thức ăn mềm, dễ tiêu hóa.
- Uống đủ nước.
- Bổ sung vitamin và khoáng chất cần thiết.
- Tăng cường rau xanh, trái cây tươi giàu vitamin C để hỗ trợ hoạt động của hệ miễn dịch.
2. Cách bổ sung vitamin C tự nhiên tốt nhất cho người bệnh cúm A
Lựa chọn thực phẩm giàu vitamin C, dễ ăn và dễ tiêu hóa
Người mắc cúm A nên ưu tiên các loại rau củ và trái cây tươi giàu vitamin C để bổ sung dưỡng chất tự nhiên. Một số thực phẩm phù hợp gồm:
Quả ổi: Đây là một trong những loại trái cây có hàm lượng vitamin C cao. Ổi có thể được ăn trực tiếp, xay sinh tố hoặc chế biến thành dạng mềm để dễ sử dụng. Người bệnh bị đau họng nên chọn ổi chín mềm, bỏ hạt nếu cần để tránh gây khó chịu khi ăn.
Các loại quả có múi: Cam, bưởi, quýt và chanh là những nguồn cung cấp vitamin C quen thuộc. Ngoài ra, chúng còn chứa flavonoid và các hợp chất thực vật có lợi. Người bệnh có thể ăn trực tiếp hoặc sử dụng nước ép với lượng phù hợp. Nếu đang đau rát họng hoặc có triệu chứng trào ngược dạ dày, nên điều chỉnh lượng dùng tùy khả năng dung nạp.
Đu đủ chín: Đu đủ cung cấp vitamin C, vitamin A và chất xơ, có kết cấu mềm, dễ ăn. Đây là lựa chọn phù hợp với người bệnh đang mệt mỏi, chán ăn hoặc gặp khó khăn khi nhai nuốt.
Ớt chuông: Đặc biệt là ớt chuông đỏ, loại thực phẩm này chứa hàm lượng vitamin C đáng kể, thậm chí cao hơn nhiều loại trái cây họ cam quýt tính theo cùng khối lượng. Có thể chế biến ớt chuông thành các món hấp, luộc hoặc súp để người bệnh dễ ăn hơn.
Kiwi: Kiwi chứa vitamin C, kali và chất xơ. Loại quả này có thể được ăn trực tiếp hoặc nghiền mềm, giúp bổ sung dưỡng chất đa dạng cho khẩu phần ăn trong thời gian hồi phục.
Rau xanh đậm: Bông cải xanh, rau bina và một số loại rau lá xanh cung cấp vitamin C cùng nhiều hợp chất chống oxy hóa. Người bệnh có thể chế biến thành súp, canh hoặc luộc mềm để dễ tiêu hóa.
Dâu tây và các loại quả mọng: Dâu tây cùng những loại quả mọng khác cung cấp vitamin C và các hợp chất thực vật như anthocyanin. Đây là những lựa chọn phù hợp để bổ sung vào bữa phụ hoặc chế biến thành sinh tố, trái cây nghiền.
Ưu tiên chế biến món ăn mềm, lỏng và dễ nuốt
Người mắc cúm A thường gặp tình trạng đau rát họng, vướng họng, mệt mỏi và chán ăn. Vì vậy, thay vì cố gắng sử dụng những món ăn khô, cứng hoặc khó nhai, nên ưu tiên thực phẩm có kết cấu mềm, lỏng, dễ nuốt và dễ tiêu hóa.
Một số cách chế biến phù hợp gồm:
- Nấu súp và cháo ấm: Có thể kết hợp các loại rau củ giàu vitamin C như bông cải xanh, rau bina với thịt lợn thăn hoặc ức gà để bổ sung vitamin, protein và năng lượng. Nên nấu nguyên liệu chín mềm, nêm gia vị vừa phải.
- Chế biến trái cây dạng nghiền hoặc sinh tố: Những loại quả chín mềm như đu đủ, kiwi và dâu tây có thể nghiền nhuyễn hoặc xay sinh tố. Nên hạn chế thêm đường tinh luyện để tránh làm tăng lượng đường bổ sung trong khẩu phần.
Việc chia nhỏ bữa ăn cũng có thể giúp người bệnh dễ ăn hơn khi cơ thể còn mệt mỏi và chưa có cảm giác ngon miệng.
Tránh đun nấu thực phẩm quá lâu
Vitamin C là vitamin tan trong nước và tương đối nhạy cảm với nhiệt độ. Quá trình đun nấu kéo dài có thể làm giảm hàm lượng vitamin C trong thực phẩm.
Vì vậy, khi chế biến các món canh, súp hoặc cháo có sử dụng rau củ giàu vitamin C, nên hạn chế nấu quá lâu. Có thể cho rau vào khi món ăn gần chín, nấu vừa đủ mềm rồi tắt bếp.
Ngoài ra, khi pha nước cam, chanh hoặc quýt, không nên sử dụng nước quá nóng để hạn chế sự hao hụt vitamin C. Tốt nhất nên sử dụng trái cây tươi và chế biến ngay trước khi dùng.
Không nên uống nước cam, chanh khi bụng đói nếu dễ kích ứng dạ dày
Nước cam, chanh và các loại trái cây có vị chua chứa acid tự nhiên. Với những người có dạ dày nhạy cảm hoặc mắc trào ngược dạ dày - thực quản, sử dụng khi bụng đói có thể gây cảm giác cồn cào, khó chịu hoặc làm triệu chứng nặng hơn.
Người bệnh nên dùng các loại nước này sau bữa ăn nếu cảm thấy dễ chịu hơn, đồng thời tránh uống quá nhiều trong một lần. Không nhất thiết phải áp dụng một mốc thời gian cố định cho tất cả mọi người mà nên căn cứ vào khả năng dung nạp của cơ thể.
Ưu tiên ăn cả múi và phần thịt quả thay vì chỉ uống nước ép
Nước ép trái cây có ưu điểm là dễ uống, thuận tiện cho người đang mệt mỏi. Tuy nhiên, quá trình ép và lọc có thể loại bỏ phần lớn chất xơ có trong thực phẩm.
Việc ăn trực tiếp phần thịt quả như cam, quýt, bưởi hoặc đu đủ không chỉ giúp bổ sung vitamin C mà còn cung cấp chất xơ tự nhiên. Chất xơ góp phần duy trì hoạt động tiêu hóa, hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột và giúp làm chậm quá trình hấp thu đường.
Với người mắc cúm A đang mệt mỏi hoặc đau họng, có thể lựa chọn trái cây chín mềm, bóc múi nhỏ hoặc nghiền nhuyễn để dễ sử dụng.
Bổ sung vitamin C từ thực phẩm tự nhiên là cách đơn giản giúp người bệnh cúm A duy trì chế độ dinh dưỡng đa dạng và hỗ trợ hoạt động của hệ miễn dịch. Tuy nhiên, vitamin C không thay thế thuốc điều trị hoặc các biện pháp chăm sóc y tế cần thiết. Người bệnh nên ăn uống đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý, uống đủ nước và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ để phục hồi sức khỏe an toàn.
Bách Nguyên (Tổng hợp)
