Ít vận động, ngủ không đủ giấc và thường xuyên căng thẳng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe sinh lý nam giới. Theo chuyên gia, duy trì tập luyện đúng cách không chỉ tốt cho tim mạch mà còn góp phần cải thiện chức năng cương và sức khỏe toàn diện.
TS.BS.CK2. Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health, cho biết gần đây đã tiếp nhận một người đàn ông ngoài 40 tuổi đến khám vì nhận thấy “phong độ” không còn như trước. Do đặc thù công việc, người này gần như ngồi cả ngày, thường xuyên về muộn, ngủ ít và chỉ tranh thủ vận động vào cuối tuần. Anh từng nghĩ đến việc sử dụng thuốc bổ, testosterone hoặc các sản phẩm tăng cường sinh lực, nhưng thừa nhận có những tuần không tập thể dục buổi nào.
Đây không phải tình huống hiếm gặp. Khi chức năng tình dục suy giảm, nhiều nam giới thường nghĩ ngay đến hormone hoặc thuốc hỗ trợ cương mà ít chú ý đến một yếu tố nền tảng: vận động thể chất.
Tập thể dục tác động thế nào đến “phong độ” nam giới?
Theo bác sĩ Trà Anh Duy, khả năng cương phụ thuộc đáng kể vào sức khỏe hệ mạch máu. Khi có kích thích tình dục, các mạch máu cần giãn nở phù hợp để đưa đủ máu đến dương vật và duy trì độ cứng. Vì vậy, những yếu tố như tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì, rối loạn lipid máu, hút thuốc lá và ít vận động đều có thể làm tăng nguy cơ rối loạn cương.
Tập thể dục thường xuyên giúp cải thiện sức khỏe tim mạch và chức năng mạch máu, đồng thời hỗ trợ kiểm soát huyết áp, đường huyết và cân nặng. Đây là những lợi ích quan trọng đối với nam giới, đặc biệt ở độ tuổi trung niên, khi nguy cơ mắc các bệnh chuyển hóa bắt đầu gia tăng.
Một phân tích tổng hợp công bố năm 2023 trên The Journal of Sexual Medicine, dựa trên 11 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng, ghi nhận tập aerobic giúp cải thiện điểm đánh giá chức năng cương trung bình khoảng 2,8 điểm so với nhóm không tập luyện.
Lợi ích của việc vận động không chỉ dừng lại ở khả năng cương. Tập luyện còn giúp giảm mỡ bụng, duy trì khối cơ và cải thiện chuyển hóa. Đây đều là những yếu tố có ý nghĩa đối với sức khỏe nam giới, nhất là những người trung niên có nguy cơ gặp các vấn đề ảnh hưởng đến chức năng tình dục.
Bên cạnh đó, vận động thể chất còn có thể cải thiện tâm trạng, giảm căng thẳng và hỗ trợ giấc ngủ. Theo bác sĩ Duy, thiếu ngủ, áp lực công việc và lo lắng về khả năng tình dục có thể tạo thành một vòng luẩn quẩn. Càng lo lắng, nam giới càng dễ gặp khó khăn khi quan hệ, từ đó mất tự tin và tiếp tục chịu áp lực trong những lần tiếp theo.
Không phải cứ tập nặng là tăng testosterone
Testosterone thường được nhắc đến khi nói về sức khỏe sinh lý nam giới. Tuy nhiên, theo bác sĩ Trà Anh Duy, dù một số hình thức vận động có thể khiến nồng độ hormone này tăng tạm thời sau tập, điều đó không đồng nghĩa với việc tập càng nặng thì nồng độ testosterone nền càng cao hoặc chức năng tình dục càng tốt.
Ngược lại, tập luyện quá sức, ăn không đủ năng lượng, ngủ thiếu giấc và phục hồi kém có thể khiến cơ thể mệt mỏi, giảm hiệu suất vận động và ảnh hưởng đến ham muốn tình dục.
Vì vậy, mục tiêu không phải là đẩy cơ thể đến giới hạn mỗi ngày mà là xây dựng lịch tập phù hợp, kết hợp dinh dưỡng đầy đủ và nghỉ ngơi hợp lý.
Bác sĩ Duy cũng cảnh báo nam giới không nên tự ý sử dụng testosterone, steroid đồng hóa hoặc các sản phẩm tăng cơ không rõ thành phần. Việc sử dụng testosterone ngoại sinh và một số steroid đồng hóa có thể ức chế hoạt động nội tiết sinh sản, làm giảm sản xuất tinh trùng, thậm chí ảnh hưởng đáng kể đến khả năng sinh sản. Đây là vấn đề đặc biệt cần lưu ý với những người còn mong muốn có con.
Những bài tập có lợi cho sức khỏe sinh lý nam giới
Nếu muốn cải thiện sức khỏe tim mạch và hỗ trợ chức năng cương, aerobic là hình thức vận động đáng ưu tiên. Những hoạt động như đi bộ nhanh, chạy bộ, bơi lội, đạp xe hoặc leo cầu thang đều có thể mang lại lợi ích khi được duy trì thường xuyên.
Người ít vận động không cần bắt đầu ngay với lịch tập cường độ cao. Thay vào đó, đi bộ nhanh khoảng 20-30 phút mỗi ngày là lựa chọn thực tế và dễ duy trì. Khi thể lực cải thiện, bạn có thể tăng dần thời gian hoặc chuyển sang những hình thức vận động phù hợp hơn.
Một cách đơn giản để nhận biết cường độ vừa phải là khi nhịp thở nhanh hơn bình thường nhưng bạn vẫn có thể nói chuyện thành câu ngắn trong lúc vận động.
Bên cạnh aerobic, tập sức mạnh cũng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì khối cơ và sức khỏe chuyển hóa. Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành nên:
- Tập aerobic cường độ vừa từ 150-300 phút mỗi tuần, hoặc vận động cường độ mạnh từ 75-150 phút mỗi tuần.
- Tập tăng cường các nhóm cơ lớn ít nhất 2 ngày mỗi tuần.
Việc kết hợp vận động tim mạch và tập sức mạnh giúp xây dựng nền tảng thể lực tốt hơn, đồng thời hỗ trợ kiểm soát những yếu tố nguy cơ liên quan đến rối loạn cương.
Ngoài ra, các bài tập cơ sàn chậu như Kegel cũng có thể hỗ trợ chức năng cương ở một số nam giới nếu được thực hiện đúng kỹ thuật. Với người thường xuyên đạp xe đường dài, lựa chọn yên xe phù hợp và điều chỉnh tư thế cũng giúp hạn chế áp lực kéo dài lên vùng đáy chậu.
Khi nào nam giới cần đi khám?
Dù tập luyện mang lại nhiều lợi ích, đây không phải giải pháp thay thế cho việc thăm khám và điều trị y tế khi cần thiết.
Bác sĩ Trà Anh Duy khuyến cáo, nếu tình trạng rối loạn cương kéo dài, ham muốn tình dục giảm rõ rệt hoặc chức năng tình dục thay đổi trong nhiều tháng, nam giới nên đi khám để tìm nguyên nhân.
Rối loạn cương không chỉ liên quan đến sức khỏe tình dục mà đôi khi còn là dấu hiệu cảnh báo những vấn đề tiềm ẩn như bệnh tim mạch, rối loạn chuyển hóa, bất thường nội tiết hoặc các vấn đề tâm lý.
Thay vì vội vàng tìm đến thuốc bổ hay các sản phẩm tăng cường sinh lực, nam giới nên bắt đầu từ những yếu tố nền tảng như vận động đều đặn, ngủ đủ giấc, ăn uống cân bằng, hạn chế thuốc lá và kiểm soát các bệnh lý nền.
Duy trì tập luyện phù hợp không phải là cách cải thiện “phong độ” tức thời, nhưng có thể góp phần bảo vệ sức khỏe sinh lý và chất lượng cuộc sống về lâu dài.
Bách Nguyên (Tổng hợp)
