Từ đi chợ, chọn nguyên liệu đến trực tiếp chế biến món ăn, các lớp học nấu ăn đang mang đến cho du khách quốc tế một cách tiếp cận gần gũi hơn với văn hóa Việt Nam.
Trong xu hướng du lịch trải nghiệm ngày càng phát triển, nhiều du khách quốc tế khi đến Hà Nội không chỉ muốn thưởng thức món ăn bản địa mà còn mong được trực tiếp tham gia vào quá trình chế biến. Từ lớp học làm bánh mì đến nấu mâm cơm truyền thống, hành trình vào bếp đang trở thành một cách tiếp cận văn hoá tự nhiên và giàu tính tương tác.
Tại các mô hình như Love Kitchen Lab (519 Âu Cơ, Nhật Tân, Tây Hồ, Hà Nội) hay Dine With Locals (28 ngõ 173 Hoàng Hoa Thám, Ngọc Hồ, Ngọc Hà, Hà Nội), du khách được tham gia từ khâu chọn nguyên liệu đến hoàn thiện món ăn. Với quy mô từ 2 - 10 người mỗi lớp, trải nghiệm được cá nhân hoá, tạo điều kiện để người học vừa thực hành vừa trò chuyện, tìm hiểu văn hoá một cách trực tiếp. Các lớp học hiện chủ yếu hoạt động theo hình thức dịch vụ có thu phí, thường kết hợp với tour du lịch dành cho khách quốc tế.
Hành trình từ gian bếp nhỏ
Khác với việc thưởng thức một món ăn có sẵn, du khách tham gia lớp học làm bánh mì được tiếp cận toàn bộ quy trình chế biến. Theo chị Khả Hân, người hướng dẫn lớp học, mục tiêu không chỉ là dạy kỹ năng mà còn giúp du khách hiểu về lịch sử và giá trị của bánh mì Việt Nam. Trong không gian bếp nhỏ, người tham gia bắt đầu từ nhào bột, cán bột, tạo hình đến khi hoàn thiện sản phẩm. Những công đoạn tưởng chừng quen thuộc lại trở thành trải nghiệm mới mẻ với du khách quốc tế.
Amy và Ben (California, Mỹ) cho biết phần họ thích nhất là làm bột, dù khá khó nhưng lại mang đến cảm giác “thật”. Một chi tiết khiến họ ấn tượng là việc sử dụng bia Việt Nam trong quá trình làm bột - một bước nhỏ nhưng mang đậm màu sắc địa phương.
Nếu lớp bánh mì diễn ra trong căn bếp, thì trải nghiệm mâm cơm Việt lại bắt đầu từ chợ truyền thống. Việc đưa du khách đi chợ là một phần quan trọng để họ hiểu cách người Việt lựa chọn nguyên liệu và xây dựng bữa ăn. Tại đây, du khách được trực tiếp quan sát và tham gia chọn thực phẩm tươi trong ngày, từ thịt, rau đến gia vị. Điều này tạo nên sự khác biệt rõ rệt so với thói quen mua sắm tại siêu thị ở nhiều quốc gia phương Tây.
Du khách được tham gia đi chợ truyền thống Việt Nam ở buổi học nấu mâm cơm
Hiểu văn hoá qua cách nêm nếm - Khi món ăn trở thành trải nghiệm
Sau khi lựa chọn nguyên liệu, du khách tiếp tục tham gia chế biến các món ăn quen thuộc như phở bò, phở cuốn, nộm xoài hay cà phê Việt Nam. Tuy nhiên, điều khiến nhiều người bất ngờ không nằm ở công thức mà ở cách sử dụng gia vị. Thông qua việc trực tiếp nêm nếm, du khách dần nhận ra vai trò của nước mắm trong việc tạo nên hương vị. Không chỉ là một loại gia vị, nước mắm còn thể hiện cách người Việt cân bằng các yếu tố trong món ăn.
Theo hướng dẫn viên, chính khi tự tay nấu, du khách mới hiểu sự khác biệt giữa từng món có món dùng nhiều gia vị, có món lại tiết chế. Những chi tiết nhỏ này giúp họ tiếp cận ẩm thực Việt ở tầng sâu hơn.
Sau khi hoàn thành, du khách sẽ cùng nhau thưởng thức chính món ăn do mình chế biến. Đây không chỉ là bước kết thúc mà còn là phần quan trọng nhất của hành trình. Amy và Ben cho biết món ăn trở nên ý nghĩa hơn khi họ tự tay làm ra. Trong khi đó, Hugo đặc biệt thích món nộm xoài vì ở quê anh không có nguyên liệu như vậy. Trải nghiệm này giúp anh nhận ra sự khác biệt trong cách sử dụng nguyên liệu giữa các nền ẩm thực.
Không chỉ là ăn, đây còn là khoảnh khắc kết nối. Việc cùng nhau nấu và thưởng thức tạo ra không gian giao lưu tự nhiên, nơi du khách hiểu hơn về văn hoá và lối sống Việt.
Lần đầu sử dụng những nguyên liệu truyền thống nhất để tạo nên món phở của du khách đến từ Anh
Từ ẩm thực đến kết nối văn hoá
Sự phát triển của các lớp học nấu ăn cho thấy xu hướng chuyển dịch từ du lịch tham quan sang du lịch trải nghiệm. Tuy nhiên, mô hình này cũng đối mặt với một số thách thức như phụ thuộc vào mùa du lịch hay yêu cầu cao về kỹ năng của người hướng dẫn, đặc biệt là ngoại ngữ và khả năng truyền đạt văn hoá.Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa các đơn vị tổ chức và công ty du lịch đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng tệp khách quốc tế và duy trì hoạt động ổn định.
Dù vậy, giá trị lớn nhất của các lớp học này không nằm ở việc dạy nấu ăn, mà ở khả năng kết nối. Khi du khách rời đi với chiếc bánh mì tự tay làm hay ký ức về một buổi đi chợ, họ đã mang theo một phần rất đời thường nhưng cũng rất đặc trưng của Việt Nam.
Món nộm xoài kết nối tất cả các nền văn hoá trên thế giới lại gần với nhau
Thông qua việc tự tay tham gia từ đầu đến cuối từ đi chợ, chọn nguyên liệu đến nấu nướng, du khách không chỉ hiểu ẩm thực Việt ở hương vị, mà còn cảm nhận được lối sống, thói quen và những giá trị văn hoá ẩn sau mỗi món ăn. Trong bối cảnh du lịch trải nghiệm ngày càng được ưa chuộng, những lớp học nấu ăn như vậy đang trở thành “cánh cửa” giúp văn hoá Việt Nam đến gần hơn với bạn bè quốc tế một cách tự nhiên, giản dị nhưng đầy hiệu quả.
Thực hiện: Cẩm Ly- Hà Linh - Hà My
