Mỡ lợn không chỉ chứa chất béo bão hòa và cũng không hoàn toàn "xấu" như nhiều người vẫn nghĩ. Điều quan trọng là lựa chọn đúng loại mỡ, sử dụng với lượng hợp lý và kết hợp trong một chế độ ăn cân bằng.
Mỡ lợn là phần mỡ lấy từ mô mỡ của lợn, được đun nóng để tan chảy rồi lọc bỏ thịt và cặn. Thành phẩm thường được dùng để chiên, xào, nướng hoặc làm bánh.
Trong nhiều món ăn truyền thống, mỡ lợn tạo độ béo, giúp thực phẩm thơm ngon hơn, đồng thời làm vỏ bánh giòn và xốp. Tuy nhiên, vì thường gắn với chất béo bão hòa, cholesterol và nguy cơ bệnh tim mạch, nguyên liệu này dần bị nhiều gia đình hạn chế sử dụng.
Theo Prevention, không thể khẳng định đơn giản mỡ lợn là "tốt" hay "xấu". Giá trị dinh dưỡng của loại chất béo này phụ thuộc vào nguồn gốc, cách chế biến, lượng sử dụng cũng như toàn bộ chế độ ăn uống.
Mỡ lợn không chỉ chứa chất béo bão hòa
Mỡ lợn gần như chỉ cung cấp chất béo, không chứa đáng kể protein hay carbohydrate. Tuy nhiên, chất béo vẫn là dưỡng chất cần thiết, giúp cung cấp năng lượng và hỗ trợ cơ thể hấp thu các vitamin tan trong dầu.
Theo Prevention, hầu hết thực phẩm giàu chất béo đều là sự kết hợp giữa chất béo bão hòa và chất béo không bão hòa, thay vì chỉ chứa một loại duy nhất.
Một thìa mỡ lợn chứa khoảng:
- 5 g chất béo bão hòa;
- 5,8 g chất béo không bão hòa đơn;
- 1,4 g chất béo không bão hòa đa.
Trong khi đó, một thìa bơ chứa khoảng 7,2 g chất béo bão hòa và 3 g chất béo không bão hòa đơn. Một thìa dầu ô liu có khoảng 1,9 g chất béo bão hòa và 9,9 g chất béo không bão hòa đơn.
Như vậy, mỡ lợn chứa ít chất béo bão hòa hơn bơ nhưng nhiều hơn dầu ô liu. Xét về thành phần chất béo, đây là lựa chọn nằm ở mức trung gian, không phải tốt nhất nhưng cũng không hoàn toàn bất lợi như quan niệm phổ biến.
Ngoài ra, mỡ lợn còn có thể cung cấp vitamin D. Tuy nhiên, hàm lượng vitamin này phụ thuộc vào chế độ ăn và điều kiện chăn nuôi của lợn, vì vậy không nên xem đây là nguồn bổ sung vitamin D chính.
Phù hợp với các món ăn cần nhiệt độ cao
Mỡ lợn có điểm bốc khói tương đối cao, khoảng 190 độ C, nên thích hợp cho các phương pháp chế biến như chiên, xào và nướng.
Trong làm bánh, mỡ lợn được đánh giá cao nhờ giúp vỏ bánh giòn, xốp và dễ tạo các lớp mỏng. Với nhiều món ăn truyền thống, loại chất béo này còn tạo hương vị và kết cấu đặc trưng mà dầu ô liu khó thay thế.
Ngoài nấu ăn, mỡ lợn còn có thể dùng để chống dính khuôn, áp chảo thực phẩm hoặc bảo dưỡng chảo gang.
Theo các chuyên gia, nếu chế độ ăn nhìn chung cân bằng, giàu rau quả, ngũ cốc nguyên hạt và hạn chế đồ ngọt cũng như món chiên, việc thỉnh thoảng sử dụng mỡ lợn sẽ không làm thay đổi đáng kể chất lượng dinh dưỡng của bữa ăn.
Tuy nhiên, mỡ lợn vẫn nên được sử dụng ở mức vừa phải. Trong khẩu phần hằng ngày, cần ưu tiên các nguồn chất béo không bão hòa như dầu ô liu để tốt hơn cho sức khỏe tim mạch.
Không phải loại mỡ lợn nào cũng giống nhau
Trên thị trường hiện có hai dạng phổ biến là mỡ lợn tươi và mỡ lợn có thể bảo quản lâu ở nhiệt độ phòng.
Mỡ lợn tươi thường chỉ được tạo ra bằng cách đun chảy và lọc mỡ, sau đó bảo quản lạnh. Trong khi đó, một số sản phẩm có thời hạn sử dụng dài có thể chứa chất béo hydro hóa nhằm kéo dài thời gian bảo quản. Loại này có nguy cơ chứa chất béo chuyển hóa (trans fat) và không được đánh giá cao bằng mỡ lợn tươi.
Khi chọn mua, người tiêu dùng nên ưu tiên:
- Mỡ lợn tươi, được bảo quản lạnh;
- Sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, thành phần đơn giản;
- Không chọn sản phẩm có chứa dầu hydro hóa hoặc hydro hóa một phần;
- Bảo quản kín và sử dụng trong thời gian khuyến cáo;
- Không tiếp tục sử dụng nếu mỡ đổi màu hoặc có mùi ôi.
Bên cạnh đó, không nên đun mỡ đến mức bốc khói, tái sử dụng nhiều lần hoặc thường xuyên ăn các món chiên ngập dầu mỡ.
Mỡ lợn không phải là thực phẩm giúp phòng bệnh hay hỗ trợ giảm cân. Đây đơn thuần là một loại chất béo dùng trong chế biến thực phẩm, có ưu điểm về hương vị, kết cấu và khả năng chịu nhiệt. Sử dụng với lượng hợp lý, kết hợp xen kẽ cùng dầu ô liu và các nguồn chất béo không bão hòa khác vẫn là lựa chọn cân bằng hơn cho sức khỏe.
Bách Nguyên (Tổng hợp)
