Rụng tóc có thể bắt nguồn từ nội tiết, bệnh lý, căng thẳng, thiếu dinh dưỡng hoặc thói quen chăm sóc tóc. Xác định đúng nguyên nhân là yếu tố quan trọng để tóc có cơ hội phục hồi và mọc trở lại.
Rụng tóc có thể khởi phát do nhiều nguyên nhân. Khi căn nguyên được điều trị đúng cách, tóc hoàn toàn có thể phục hồi và mọc trở lại. Dưới đây là 8 nguyên nhân phổ biến gây rụng tóc, hói đầu ở cả nam và nữ.
1. Rụng tóc do androgen
Hoạt động của androgen (hormone sinh dục nam) cùng với sự rối loạn nội tiết là nguyên nhân hàng đầu gây ra hội chứng rụng tóc androgenetic (hói đầu kiểu nam và kiểu nữ).
Ở nữ giới: Androgen làm suy yếu nang tóc. Sự nhạy cảm với hormone này thường biến động mạnh trong các giai đoạn thay đổi estrogen như khi dùng thuốc tránh thai hoặc bước vào thời kỳ tiền mãn kinh, mãn kinh.
Ở nam giới: Tình trạng này liên quan đến sự gia tăng dihydrotestosterone (DHT). DHT bám vào nang tóc, làm gián đoạn quá trình phát triển và rút ngắn chu kỳ sống của tóc.
Ngoài ra, rụng tóc do androgen còn có thể liên quan đến một số bệnh lý như tăng huyết áp, bệnh tim mạch, ung thư tuyến tiền liệt và hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).
Cách xử lý: Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể kê đơn thuốc bôi chứa minoxidil để kích thích mọc tóc. Nam giới có thể được chỉ định thêm thuốc uống finasteride hoặc dutasteride nhằm ngăn chặn quá trình chuyển hóa DHT. Với nữ giới, bác sĩ có thể cân nhắc thuốc kháng androgen hoặc các biện pháp cân bằng hormone. Trường hợp hói lâu năm hoặc nang tóc đã teo hoàn toàn, cấy tóc sinh học/tự thân có thể là phương pháp được cân nhắc.
2. Rối loạn chức năng tuyến giáp
Hormone tuyến giáp điều hòa hầu hết các chức năng chuyển hóa, bao gồm cả sự phát triển của tóc. Các bệnh lý tuyến giáp phổ biến như suy giáp (tuyến giáp hoạt động kém) hoặc cường giáp (tuyến giáp hoạt động quá mức) đều gây mất cân bằng nội tiết, từ đó dẫn đến rụng tóc.
Các bệnh tự miễn tuyến giáp như viêm tuyến giáp Hashimoto và bệnh Graves cũng có thể là tác nhân gây rụng tóc.
Cách xử lý: Người bệnh cần đi khám chuyên khoa nội tiết để xét nghiệm các chỉ số hormone tuyến giáp. Điều trị hoặc kiểm soát ổn định bệnh tuyến giáp theo phác đồ của bác sĩ. Khi hormone trở về trạng thái cân bằng, nang tóc sẽ dần hồi phục.
3. Thay đổi nội tiết tố sau sinh
Rụng tóc sau sinh ảnh hưởng đến 40-50% phụ nữ. Trong thai kỳ, lượng estrogen tăng cao giúp tóc giảm rụng. Tuy nhiên, sau khi sinh, nồng độ estrogen sụt giảm đột ngột khiến một lượng lớn nang tóc chuyển sang giai đoạn nghỉ ngơi, gây ra tình trạng rụng tóc tạm thời (telogen effluvium).
Hiện tượng này thường bắt đầu từ 1-6 tháng sau sinh, kéo dài khoảng 6-15 tháng và biểu hiện rõ nhất ở đường chân tóc. Tình trạng thường tự cải thiện khi cơ thể hồi phục.
Cách xử lý: Giữ tâm lý thoải mái, nghỉ ngơi hợp lý và bổ sung đầy đủ dinh dưỡng, đặc biệt là các vi chất cần thiết đối với phụ nữ đang cho con bú. Tránh căng thẳng, đồng thời hạn chế tác động hóa chất hoặc kéo, dãn tóc mạnh. Tình trạng này thường tự cải thiện sau vài tháng đến một năm khi lượng estrogen ổn định trở lại.
4. Rụng tóc từng mảng (Alopecia Areata)
Đây là bệnh lý tự miễn xảy ra khi hệ miễn dịch tấn công nhầm vào các nang tóc, ngăn cản tóc mới mọc lên. Bệnh có thể gây rụng tóc thành từng mảng tròn trên da đầu hoặc rụng lông toàn thân, dẫn đến hói bán phần hoặc toàn phần.
Cách xử lý: Người bệnh nên thăm khám chuyên khoa da liễu để được đánh giá và sử dụng các liệu pháp ức chế miễn dịch tại chỗ hoặc toàn thân phù hợp.
5. Chấn thương thể chất và bệnh lý nặng
Các biến cố gây áp lực lớn lên cơ thể như tai nạn, phẫu thuật lớn, sốt cao hoặc nhiễm trùng nghiêm trọng có thể khiến tới 70% nang tóc chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi (telogen effluvium cấp tính).
Tình trạng rụng tóc này thường xuất hiện vài tháng sau chấn thương hoặc bệnh nặng và có thể tự hồi phục sau khoảng 6 tháng.
Cách xử lý: Tập trung phục hồi sức khỏe tổng thể sau chấn thương hoặc bệnh nặng, duy trì chế độ ăn giàu đạm và vitamin. Đây thường là tình trạng tạm thời và tóc có thể mọc trở lại sau khoảng 3-6 tháng khi cơ thể hồi phục.
6. Căng thẳng tâm lý và sốc cảm xúc
Những biến cố lớn trong cuộc sống như ly hôn, áp lực tài chính, mất người thân... có thể làm gián đoạn chu kỳ mọc tóc. Tóc thường bắt đầu rụng sau biến cố khoảng 3-6 tháng. Khi mức độ căng thẳng giảm xuống, tóc có thể mọc trở lại.
Cách xử lý: Quản lý căng thẳng bằng các bài tập thư giãn, thiền, yoga, tư vấn tâm lý hoặc cân bằng thời gian làm việc và nghỉ ngơi. Khi mức độ căng thẳng được kiểm soát, tóc thường sẽ dần mọc trở lại. Bác sĩ cũng có thể chỉ định thêm các liệu pháp hỗ trợ như dung dịch minoxidil bôi tại chỗ hoặc tiêm huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) để hỗ trợ quá trình phục hồi.
7. Thiếu hụt dinh dưỡng
Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong quá trình tái tạo tế bào nang tóc. Thiếu hụt vitamin D, biotin, kẽm và sắt có thể khiến tóc xơ yếu và rụng nhiều.
Cách xử lý: Thực hiện xét nghiệm để xác định chính xác vi chất đang thiếu hụt. Sau đó, xây dựng chế độ ăn cân bằng, đầy đủ dưỡng chất hoặc bổ sung theo đúng liều lượng được bác sĩ chỉ định. Tránh tự ý sử dụng thực phẩm bổ sung liều cao khi cơ thể không thiếu hụt, bởi điều này có thể gây tác dụng ngược và khiến tình trạng rụng tóc nghiêm trọng hơn.
8. Thói quen chăm sóc tóc sai cách
Buộc tóc quá chặt như tóc đuôi ngựa hoặc búi chặt có thể gây rụng tóc do lực co kéo. Bên cạnh đó, lạm dụng nhiệt, uốn, duỗi hoặc nhuộm hóa chất thường xuyên có thể làm phá hủy cấu trúc keratin của sợi tóc.
Cách xử lý: Nên thả tóc tự nhiên hoặc chỉ buộc, búi lỏng tay, hạn chế sử dụng dây thun quá chặt. Giảm tần suất tạo kiểu bằng nhiệt và sử dụng hóa chất nhuộm, uốn. Ưu tiên dầu gội dịu nhẹ, kết hợp dầu xả và xịt dưỡng để bảo vệ tóc.
Bách Nguyên (Tổng hợp)
