Chất lượng trứng có vai trò quan trọng đối với khả năng thụ thai và sự phát triển của phôi. Một số dấu hiệu như rối loạn kinh nguyệt, khó mang thai, sảy thai liên tiếp hay tuổi mẹ cao có thể là lý do cần được thăm khám và đánh giá sức khỏe sinh sản.
Chất lượng trứng ảnh hưởng đến khả năng thụ tinh và sự phát triển của phôi thai. Theo ThS.BS Lê Quang Dương - Giám đốc Trung tâm Phát triển Sức khỏe Bền vững (VietHealth), một nang trứng đạt chuẩn cần mang bộ nhiễm sắc thể phù hợp để sẵn sàng thụ tinh và phát triển sau đó.
Tuy nhiên, những bất thường di truyền hoặc suy giảm chất lượng trứng không thể nhận biết bằng mắt thường. Nhiều cặp vợ chồng chỉ phát hiện các vấn đề liên quan sau nhiều lần thụ thai thất bại hoặc điều trị vô sinh chưa đạt kết quả.
Vì vậy, thăm khám chuyên khoa và thực hiện các xét nghiệm cần thiết theo hướng dẫn của bác sĩ là bước quan trọng để đánh giá sức khỏe sinh sản và tìm nguyên nhân phù hợp.
1. Rối loạn kinh nguyệt có thể liên quan đến vấn đề rụng trứng
Chu kỳ kinh nguyệt bất thường có thể là dấu hiệu cho thấy quá trình rụng trứng không diễn ra đều đặn. Tình trạng này có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có những vấn đề về chức năng buồng trứng, từ đó ảnh hưởng đến khả năng thụ thai tự nhiên.
Việc chủ động thăm khám chuyên khoa sản phụ khoa và thực hiện các xét nghiệm đánh giá dự trữ buồng trứng, nội tiết hoặc quá trình rụng trứng khi cần thiết sẽ giúp xác định nguyên nhân chính xác hơn.
2. Khó mang thai tự nhiên
Nhiều cặp vợ chồng quan hệ đều đặn nhưng vẫn khó có con dù sức khỏe tinh trùng của người chồng không có bất thường rõ ràng. Khi đó, chất lượng và chức năng của trứng là một trong những yếu tố cần được đánh giá.
Trứng không phát triển hoặc trưởng thành không thuận lợi có thể ảnh hưởng đến quá trình thụ tinh và sự phát triển tiếp theo của phôi. Tuy nhiên, khả năng mang thai còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như tuổi, tinh trùng, vòi trứng, tử cung và thời điểm quan hệ.
3. Phôi bất thường trong quá trình hỗ trợ sinh sản
Trong các phương pháp hỗ trợ sinh sản như thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), tỷ lệ phôi bất thường hoặc phôi ngừng phát triển có thể cung cấp thêm thông tin về quá trình tạo phôi.
Bất thường nhiễm sắc thể của phôi có thể xuất phát từ trứng, tinh trùng hoặc xảy ra trong quá trình phát triển phôi. Vì vậy, không nên quy kết mọi trường hợp phôi bất thường chỉ do chất lượng trứng.
4. Sảy thai liên tiếp
Sảy thai từ hai lần trở lên là tình trạng cần được thăm khám và tìm nguyên nhân. Theo Hiệp hội Y học Sinh sản Mỹ (ASRM), mất thai tái diễn được xác định khi có từ hai lần mất thai trở lên. Bất thường nhiễm sắc thể của phôi là một nguyên nhân quan trọng của sảy thai, đặc biệt khi tuổi người mẹ tăng.
Tuy nhiên, sảy thai liên tiếp không đồng nghĩa chắc chắn với chất lượng trứng kém. Các nguyên nhân khác như bất thường nhiễm sắc thể của bố mẹ, vấn đề ở tử cung, nội tiết hoặc một số bệnh lý cũng cần được đánh giá.
5. Chỉ số AMH hoặc FSH bất thường
AMH và FSH là những xét nghiệm có thể được sử dụng trong đánh giá dự trữ buồng trứng. AMH thường được sử dụng để ước tính số lượng nang noãn còn lại, trong khi FSH có thể cung cấp thêm thông tin về chức năng buồng trứng.
Tuy nhiên, cần phân biệt dự trữ buồng trứng với chất lượng trứng. AMH thấp chủ yếu phản ánh số lượng nang noãn có thể còn lại và khả năng đáp ứng với kích thích buồng trứng, chứ không thể dùng đơn độc để kết luận chất lượng trứng hay khả năng mang thai.
Vì vậy, kết quả xét nghiệm cần được bác sĩ kết hợp với tuổi, tiền sử sinh sản, siêu âm và các yếu tố liên quan để đưa ra đánh giá phù hợp.
6. Tuổi tác làm tăng nguy cơ suy giảm chất lượng trứng
Tuổi là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của phụ nữ. Khi tuổi tăng, số lượng trứng giảm và nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể trong trứng cũng tăng, từ đó ảnh hưởng đến khả năng tạo phôi khỏe mạnh.
Theo ACOG, nguy cơ mất thai sớm tăng theo tuổi và ở phụ nữ trên 40 tuổi, khoảng 1/3 thai kỳ có thể kết thúc bằng sảy thai; phần lớn các trường hợp này liên quan đến bất thường nhiễm sắc thể.
Do đó, tuổi cần được xem xét cùng các chỉ số dự trữ buồng trứng và những yếu tố sinh sản khác thay vì chỉ dựa vào một kết quả xét nghiệm riêng lẻ.
7. Đáp ứng kích thích buồng trứng kém
Khi thực hiện các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản, tình trạng buồng trứng đáp ứng kém với thuốc kích thích có thể là dấu hiệu cho thấy dự trữ buồng trứng giảm hoặc nguy cơ thu được ít trứng sau kích thích.
Theo ASRM, AMH và siêu âm đếm nang thứ cấp có giá trị trong dự đoán số lượng trứng thu được và khả năng đáp ứng buồng trứng khi thực hiện IVF. Tuy nhiên, các chỉ số này có khả năng dự đoán chất lượng trứng, tỷ lệ có thai và sinh sống độc lập khá hạn chế.
Dù sử dụng thuốc kích thích nhưng số lượng trứng thu được ít hoặc có ít trứng trưởng thành có thể khiến quá trình tạo phôi gặp nhiều khó khăn. Khi đó, bác sĩ sẽ căn cứ vào tuổi, tiền sử điều trị và kết quả xét nghiệm để điều chỉnh phác đồ phù hợp.
Khi nào nên đi khám?
Những dấu hiệu trên không thể tự dùng để kết luận chất lượng trứng suy giảm. Khả năng sinh sản là kết quả của nhiều yếu tố và cần được đánh giá toàn diện.
Nếu gặp tình trạng khó mang thai, rối loạn kinh nguyệt, sảy thai liên tiếp hoặc có kế hoạch sinh con ở độ tuổi lớn hơn, phụ nữ nên chủ động thăm khám chuyên khoa. Bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm và phương pháp đánh giá phù hợp, thay vì tự suy luận chất lượng trứng chỉ dựa trên một triệu chứng hoặc chỉ số AMH.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán hoặc tư vấn trực tiếp từ bác sĩ chuyên khoa.
Bách Nguyên (Tổng hợp)
