Cá là thực phẩm giàu dinh dưỡng, tốt cho sức khỏe nếu được lựa chọn và chế biến đúng cách. Tuy nhiên, một số bộ phận của cá tiềm ẩn nguy cơ gây hại nếu sử dụng không đúng, đặc biệt là mật cá và nội tạng.
Mật cá
Nhiều người vẫn truyền tai nhau rằng nuốt mật cá sống có thể chữa đau mắt, hen suyễn, giúp "mát gan" hoặc tăng cường sức khỏe. Tuy nhiên, những quan niệm này chưa có cơ sở khoa học và còn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng.
Đáng lưu ý, mật của một số loài cá nước ngọt, đặc biệt là cá trắm, có thể chứa độc chất gây tổn thương các cơ quan nội tạng. Sau khi nuốt mật cá sống, người sử dụng có thể xuất hiện các triệu chứng như buồn nôn, nôn, đau bụng và tiêu chảy. Trường hợp nặng có thể dẫn đến tổn thương gan, suy thận, rối loạn đông máu, suy đa cơ quan, thậm chí đe dọa tính mạng.
Điều đáng lo ngại là nhiều người cho rằng chỉ nuốt một túi mật nhỏ nên lượng độc chất không đáng kể. Trên thực tế, mức độ độc tính còn phụ thuộc vào loài cá, kích thước cá và lượng độc chất có trong túi mật.
Các chuyên gia khuyến cáo không nên ăn hoặc nuốt mật cá dưới bất kỳ hình thức nào, đồng thời không sử dụng mật cá như một phương pháp chữa bệnh dân gian.
Khi sơ chế cá, cần loại bỏ túi mật cẩn thận, tránh làm vỡ khiến dịch mật lan vào phần thịt. Nếu chẳng may nuốt phải mật cá và xuất hiện các dấu hiệu như nôn ói, đau bụng, vàng da, tiểu ít hoặc mệt lả, cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.
Nội tạng cá
Không ít người có thói quen sử dụng toàn bộ nội tạng cá như ruột, dạ dày hoặc các cơ quan bên trong để chế biến món ăn.
Tuy nhiên, đây là nhóm bộ phận cần thận trọng vì một số chất ô nhiễm trong môi trường có thể tích tụ tại các cơ quan nội tạng của cá. Đối với cá đánh bắt tự nhiên, người tiêu dùng thường khó xác định nguồn nước nơi cá sinh sống có bị ô nhiễm hay không.
Trong khi đó, phần thịt cá là bộ phận được sử dụng phổ biến nhất và cũng là phần thường được các chương trình giám sát an toàn thực phẩm tập trung đánh giá. Vì vậy, nếu không xác định rõ nguồn gốc, việc loại bỏ nội tạng thay vì sử dụng thường xuyên có thể giúp giảm nguy cơ phơi nhiễm với một số chất ô nhiễm tích tụ trong cơ quan của cá.
Cá vẫn là nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Điều quan trọng không phải là kiêng ăn cá, mà là lựa chọn cá có nguồn gốc rõ ràng, chế biến đúng cách và biết những bộ phận nào nên hạn chế sử dụng để giảm thiểu rủi ro cho sức khỏe.
Bách Nguyên (Tổng hợp)
